دایره المعارف اسلام پدیا » فرشتگان واسطه رزق
منوی اصلی

فرشتگان واسطه رزق

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۰ در باب: رزق و روزی

فرشتگان موجوداتى هستند مخلوق خدا و واسطه‏هایى بین او و بین عالم مشهود، که خداوند آنان را موکل بر امور عالم تکوین و تشریع کرده است.

قرآن کریم کارهای فراوانی را برای فرشتگان برشمرده است:[۱] وساطت در نزول وحی و ابلاغ پیام الهی به پیامبران،[۲] تدبیر امور عالم و وساطت در وصول فیض الهی به مخلوقات،[۳]وساطت در رزق و روزی،[۴] استغفار و شفاعت برای مؤمنان[۵] و امداد آنان،[۶] لعن کافران،[۷] ثبت اعمال بندگان[۸] و قبض روح آنان در هنگام مرگ[۹] از جمله مأموریت های الهی است که فرشتگان آنها را اجرا می کنند. فرشتگان در عالم برزخ[۱۰] و آخرت نیز حضور دارند؛ گروهی از آنان در بهشت مستقرند[۱۱] و گروهی نیز نگاهبان دوزخ و دوزخیان اند.[۱۲]

«خداوند زنده کننده و میراننده و روزی دهنده و هدایت گر و گمراه کننده است، ولی مباشر و واسطۀ برای زنده کردن، فرشته ای است که اسم او اسرافیل است؛ و برای میراندن فرشته ای است که اسم او عزرائیل است که ارواح را از بدن ها و بدن ها را از غذاها و غذاها را از خاک می ستاند؛ و برای روزی فرشته ای است که اسم او میکائیل است که مقدار و وزن غذاها را می داند؛ و برای هدایت فرشته ای است که اسم او جبرئیل است؛ و … برای هر یک از این فرشتگان یاران و لشکریانی است از نیروهایی که مسخر دستورات خداوند هستند؛ و همچنین نسبت به بقیۀ افعال خداوند سبحان. و اگر خداوند خود فاعل مستقیم و مباشر برای هر کار پست می بود، باید ایجاد و خلقت این واسطه هایی که به دستور او به سوی خلق نازل می شوند، بیهوده و عبث باشد؛ خداوند برتر از آن است که در مملکت خود موجودی بیهوده و بیکار بیافریند».[۱۳]

با توجه به نقشی که فرشتگان، به اذن خداوند، در تدبیر امور عالم دارند، می توان گفت که رسالت آنان شامل دو بخش است: رسالت تکوینی که به وساطت آنان در تدبیر امور عالم و انجام فرامین الهی مربوط می شود و رسالت تشریعی که به میانجی بودن آنان در نزول وحی به پیامبر(ص) باز می گردد. بدیهی است که وساطت آنان در رزق و روزی موجودات مربوط به رسالت تکوینی آنان است.



.[۱] گفتنی است که بخشی از این امور، مدلول صریح آیات قرآن است و بخشی دیگر، بر اساس قرائن و شواهد موجود در آیات به دست می آید.

.[۲] نحل، ۲ و ۱۰۲؛ عبس، ۱۶٫

.[۳] نازعات، ۵؛ معارج، ۴٫

.[۴] اسراء، ۷۰٫ تعبیر «رزقناهم» در این آیه که به صیغۀ جمع ذکرشده است، حاکی از وساطت فرشته ها در روزی رسانی است.

.[۵] مؤمن، ۷؛ انبیا، ۲۸٫

.[۶] آل عمران، ۱۲۴ و ۱۲۵٫

.[۷] بقره، ۱۴۱؛ آل عمران، ۸۷٫

.[۸] یونس، ۲۱؛ زخرف، ۸۰؛ انفطار، ۱۱٫

.[۹] انعام، ۶۲؛ نساء، ۹۷٫

.[۱۰] نحل، ۲۸ و ۳۲٫

.[۱۱] زمر، ۷۲؛ انبیاء، ۱۰۳٫

.[۱۲] مدثر، ۲۰٫

.[۱۳] ذاته تعالى أجل أن یفعل فعلا جزئیا متغیرا مستحیلا کائنا فاسدا و من نسب إلیه تعالى هذه الانفعالات و التجددات فهو من الذین لم یعرفوا حق الربوبیه و معنى الإلهیه وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ أو لم یعرفوا معنى الفاعلیه و التأثیر و أن وجود کل معلول من فاعله القریب کوجود الضوء من المضی‏ء و الکلام من المتکلم لا کوجود البناء من البناء و لا شک لمن له قدم راسخ فی العلم الإلهی و الحکمه التی هی فوق العلوم الطبیعیه أن الموجودات کلها من فعل الله بلا زمان و لا مکان و لکن بتسخیر القوى و النفوس و الطبائع و هو المحیی و الممیت و الرازق و الهادی و المضل و لکن المباشر للإحیاء ملک اسمه إسرافیل و للإماته ملک اسمه عزرائیل یقبض الأرواح من الأبدان و الأبدان من الأغذیه و الأغذیه من التراب و للأرزاق ملک اسمه میکائیل یعلم مقادیر الأغذیه  و مکائیلها و للهدایه ملک اسمه جبرئیل و للإضلال دون الملائکه جوهر شیطانی اسمه عزازیل و لکل من هذه الملائکه أعوان و جنود من القوى المسخره لأوامر الله و کذا فی سائر أفعال الله سبحانه و لو کان هو المباشر لکل فعل دنی لکان إیجاده للوسائط النازله بأمره إلى خلقه عبثا و هباء تعالى الله أن یخلق فی ملکه عبثا أو معطلا و ذلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا. (الأسفارالأربعه، ج‏۸، صص ۱۱۸ و ۱۱۹٫)




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


4 + 1 =