دایره المعارف اسلام پدیا » غسل میّت
منوی اصلی

غسل میّت

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۹۰ در باب: میّت

درباره غسل میّت، احکام و آداب و پاداش هایی وارد شده که در ذیل به بعضی از آنها اشاره می شود:

واجب است میّت را سه غسل بدهند. اول: به آبى که با سدر مخلوط باشد. دوم: به آبى که با کافور مخلوط باشد. سوم: با آب خالص.[۱]

در کتاب سنن النبى (ص) به نقل از کتاب «کافى» از «على بن ابراهیم» از پدرش روایت شده که: «امام (ع) فرمود: سنت در «کافور» براى میت، مقدار سیزده درهم و ثلث درهم است. سپس علت آن را بیان کرده، فرمود: جبرئیل (ع) حنوطى برای رسول خدا (ص) آورد و مقدار آن چهل درهم بود، حضرت آن را سه قسمت کرد، قسمتى براى خودش و قسمتى براى على (ع) و قسمت سوم را براى فاطمه (س) قرار داد، و سنت به همان مقدار جارى شد».[۲]

همچنین مستحبّ است میت در حال غسل رو به قبله باشد.[۳]

فقها و مراجع عظام در بارۀ غسل دادن زن و مرد چنین فتوا داده اند: اگر مرد، زن را و زن، مرد را،[۴] غسل بدهد باطل است،[۵] ولى زن مى‏تواند شوهر خود را غسل دهد و شوهر هم مى‏تواند زن خود را غسل دهد،[۶] اگر چه احتیاط مستحبّ آن است که زن، شوهر خود و شوهر، زن خود را غسل ندهد.[۷] البته اگر براى غسل میّت زن، زن دیگرى نباشد مردهایى که با او نسبت دارند و محرمند، یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده‏اند، مى‏توانند از زیر لباس، او را غسل دهند.با توجه به این مسئله، در حالت عادی مرد نمی تواند مادر زن مردۀ خود را غسل دهد؛ زیرا تنها مورد استثنا در مسئله، طبق نظر برخی از مراجع، زن و شوهر هستند.[۸]

پاداش کسى که جنازه مؤمنى را غسل دهد:

در کتاب ثواب الاعمال پاداش غسل دادن مردگان، این چنین ذکر شده است:

 ابو الجارود از امام باقر (ع) نقل کرده است که فرمود: «از جمله مناجات هاى موسى (ع) با خدا این بود که گفت: پروردگارا، مرا از پاداش عیادت بیمار آگاه کن که چقدر است؟ خداوند بزرگ فرمود: فرشته‏اى بر او مى‏گمارم که وى را در قبر تا روز رستاخیز عیادت کند. گفت: پروردگارا، پاداش کسى که مردگان را غسل دهد چیست؟ فرمود: او را از گناهانش پاک مى‏سازم؛ مانند روزى که مادرش او را زاییده است. گفت: پروردگارا، کسانى که تشییع جنازه کنند چه پاداشى دارند؟ فرمود: گروهى از فرشتگان خود را که پرچم هایى به همراه دارند بر آنها مى‏گمارم تا آنان را از گورهایشان به سوى عرصه محشر بدرقه کنند. گفت: پروردگارا، براى کسى که زن فرزند مرده‏اى را تسلیت گوید چه پاداشى هست؟ فرمود: در روزى که سایه‏اى جز سایه من نیست او را در سایه خود پناه مى‏دهم».[۹]

سعد اسکاف مى‏گوید: امام باقر (ع) فرمود: «هر مؤمنى جنازه مؤمنى را غسل دهد و هنگامى که او را پهلو به پهلو مى‏کند بگوید: «اللّهمّ هذا بدن عبدک المؤمن و قد أخرجت روحه منه و فرّقت بینهما فعفوک عفوک» خداوند گناهان یک سال او را- غیر از کبایر- مى‏بخشد».[۱۰]

عبد اللَّه بن سنان مى‏گوید: امام صادق (ع) فرمود: «هر کس میّت مؤمنى را غسل دهد و امانت را در حق او رعایت کند خداوند او را مى‏آمرزد. راوى حدیث پرسید: چگونه امانت را در حق او رعایت کند؟ فرمود: آنچه را که در بدن میّت مى‏بیند افشا نکند».[۱۱]



[۱]. امام خمینى، سید روح اللّٰه، توضیح المسائل (محشّٰى)، ج ۱، ص ۳۱۶، م ۵۵۰، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ هشتم، قم، ۱۴۲۴ ه‍ ق.

[۲]. طباطبائى، سید محمد حسین، سنن النبى (ص)، فقهى، محمد هادى، ص ۲٫۹و۲۱۰، ح ۲۳۸، کتاب فروشى اسلامیه، چاپ هفتم، تهران، ۱۳۷۸ش.

[۳]. طوسی، محمد بن حسن، الجمل و العقود فی العبادات، ص ۴۹، قم؛ عاملی شهید ثانی، زین الدین بن علی بن أحمد، مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج‏۱، ص ۸۶، مؤسسه المعارف الإسلامیه، چاپ اول، قم، ۱۴۱۳ هـ ق.‏

[۴]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏۱، ص ۳۱۹، م ۵۵۹، بهجت: در غیر موارد ضرورت.

[۵]. همان، خوئى و زنجانى: حرام است مرد، زن را و زن، مرد را غسل بدهد.

[۶]. همان، تبریزى: جایز نیست مرد، زن را و زن، مرد را غسل بدهد؛ زنجانى و صافى: در حال اختیار غسل ندهد؛ سیستانى: مرد نمى‏تواند زن نامحرم را غسل بدهد و هم چنین زن نمى‏تواند مرد نامحرم را غسل بدهد و زن و شوهر مى‏توانند یکدیگر را غسل بدهند.

[۷]. همان، ص۳۲۰، مکارم: مرد نمى‏تواند زن را غسل دهد، هم چنین زن نمى‏تواند مرد را غسل دهد، مگر زن و شوهر که هر کدام مى‏تواند دیگرى را غسل دهد، هر چند احتیاط مستحب آن است که اگر ضرورتى نیست، این کار را نکنند.

[۸]. همان، ص ۳۱۹٫

[۹]. شیخ صدوق، ثواب الاعمال، انصارى محلاتی، رضا، ص ۳۷۵، نسیم کوثر، چاپ اول، قم، ۱۳۸۲ش.

[۱۰]. همان، ص ۳۷۷، ح۱٫

[۱۱]. همان، ح۲٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


6 + = 11