دایره المعارف اسلام پدیا » شهادت، رزق معنوی
منوی اصلی

شهادت، رزق معنوی

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۰ در باب: رزق و روزی

بالاترین ارزش و مقام برای انسان شهادت در راه خدا است؛ زیرا انسان با شهادت به جایگاهی بسیار بلند در نزد خدا می رسد. قرآن کریم در این باره می فرماید: “گمان نبرید کسانی که در راه خدا کشته شده اند مردگان اند، آنان زنده اند و در نزد خدا روزی می خورند”.[۱]

در شأن نزول این آیه از سعید بن جبیر نقل شده که گفت: زمانى که حمزه بن عبد المطلب و مصعب بن عمیر در روز احد، شهید شدند و دیدند چگونه در ناز و نعمت به سر مى‏برند، گفتند: اى کاش برادران ما در دنیا از نعمى که ما از آن برخورداریم، با خبر مى‏شدند، شاید میل و رغبت خود را در جهاد زیاد کنند. پس خداوند تعالى فرمود: من ایشان را آگاه مى‏سازم، سپس خداوند متعال، این آیه را نازل کرد. «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا …» تا «لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِینَ».[۲]

درتفسیر مجمع البیان آمده است: «یُرْزَقُونَ»؛ یعنی صبح و شام از نعمت هاى بهشتى روزى می خورند و گفته‏اند یعنى در قبرها روزى می خورند.[۳]

درتفسیر دیگری مراد از رزق شهدا این گونه معرفی شده است: «و رزق ایشان همان رزق معلوم است که در باره مخلصین فرموده‏اند« أُولئِکَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ»[۴] و قتل فى سبیل اللَّه اشاره به همین مرتبه از خلوص است. این دو رزق متحد و یکى است و قرین(کون عند ربهم)».[۵]

جمع بین این دو تفسیر آن است که هم از روزی های ظاهری بهشت بهره مند می شوند و هم از روزی های معنوی(مانند معارف و حقایق)؛ چون بهشت نیز مراتب دارد.[۶]

در روایات آمده است که شهید، هفت ویژگى اعطایى از جانب خداوند دارد: «اوّلین قطرۀ خونش، موجب آمرزش گناهانش مى‏گردد. سر در دامن حورالعین مى‏نهد. به لباس‏هاى بهشتى آراسته مى‏گردد. معطّر به خوش بوترین عطرها مى‏شود. جایگاه خود را در بهشت مشاهده مى‏کند. اجازۀ سیر و گردش در تمام بهشت به او داده مى‏شود. پرده‏ها کنار رفته و به وجه خدا نظاره مى‏کند».[۷]

جوانی به نام حارثه بن مالک که به مقام یقین رسیده بود و این یقینش مورد تصدیق پیامبر(ص) قرار گرفته بود از آن حضرت تقاضا نمود که دعا نماید تا خداوند متعال شهادت را روزی او نماید. آن حضرت این گونه دعا نمود: خدایا شهادت را روزی حارثه فرما. نقل شده است که رسول خدا(ص) او را به جنگی که پیش آمد، فرستاد. نفر هشتم یا نهمی که به شهادت رسید او بود.[۸]

نتیجه آن که از برترین روزی های معنوی، شهادت در راه خدا است که نصیب انسان های شایسته می شود.



.[۱] آل عمران، ۱۳۹،”وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلُوا فی‏ سَبیلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ”.

.[۲] اسلامى، محمد جعفر، شأن نزول آیات، ص ۱۴۶،نى، چاپ اول، ‏تهران‏، ۱۳۸۳ ش‏.

.[۳] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، مترجمان، ج‏۴، ص ۳۳۹، فراهانى‏، چاپ اول، تهران‏، ۱۳۶۰ ش.

.[۴]صافات،۴۱٫

[۵]. بانوى اصفهانى، سیده نصرت امین‏، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، ج ‏۱۵، ص ۲۱۸ و ۲۱۹، نهضت زنان مسلمان‏، تهران‏، ۱۳۶۱ ش.‏

.[۶] ابن عربى، ابو عبدالله محیى الدین محمد، تفسیر ابن عربی، رباب، سمیر مصطفى، ج‏۱، ص ۱۳۰، دار احیاء التراث العربى، چاپ اول، بیروت‏، ۱۴۲۲ ق‏‏. «یُرْزَقُونَ من الأرزاق المعنویه، أی المعارف و الحقائق و استشراق الأنوار، و یرزقون فی الجنّه الصوریه کما یرزق سائر الأحیاء. فإنّ للجنان مراتب بعضها معنویه و بعضها صوریه، و لکل من المعنویه و الصوریه درجات على حسب الأعمال، فالمعنویه جنّه الذات و جنه الصفات و تفاضل درجاتها على حسب تفاضل درجات أهل الجبروت و الملکوت، و الصوریه جنّه الأفعال و تفاوت درجاتها على حسب تفاوت درجات عالم الملک من السموات العلى، و جنات الدنیا».

[۷]. حرّ عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعه،  ج ‌۱۵، ص ۱۶، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، چاپ اول، قم، ۱۴۰۹ ه‍ ق.

[۸]. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، ج‌۳، ص ۱۳۹، دار الحدیث للطباعه و النشر، چاپ اول، قم، ۱۴۲۹ ه‍ ق.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


7 + 7 =