دایره المعارف اسلام پدیا » ايمان گرایی
منوی اصلی

ایمان گرایی

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۹۰ در باب: ایمان

با توجه به این مطلب که حقایق دینی یا مبتنی بر ایمان هستند، یا بر اساس خردورزی و استدلال استوار هستند، اشاره ای مختصر به بحث ایمان گرایی می شود:

ایمان گرایى را در فارسى معادل واژه‏ “فیدئیسم” (Fideism) [1] به کار مى‏برند. این واژه در برابر “عقل گرایى” به معناى کلامى‏اش قرار دارد. در دیدگاه ایمان گرایانه حقایق دینى مبتنى بر ایمانند و از راه خردورزى و استدلال نمى‏توان به حقایق دست یافت. سابقه تاریخى این مدعا طولانى است و به زمان پولس قدیس مى‏رسد، اما بروز جدى و پرنفوذ این جریان از قرن نوزدهم تا زمان حاضر مى‏باشد که به ویژه در غرب و در مسیحیت به چشم مى‏خورد.

البته، هر چند که زمینه‏ها و ضرورت هاى وجود ایمان گرایى افراطى در تفکر اسلامى – آنچنان که در غرب و مسیحیت به وجود آمد، وجود ندارد، اما در عین حال نمونه‏هایى از آثار متفکران اسلامى بى‏شباهت به ایمان گرایى غربى نیست.

مطلب قابل ملاحظه این که: به نظر مى‏رسد یکى از علل گرایش ایمان گرایى چه در مسیحیت و چه در اسلام زیاده روى عقل گرایان و گرفتار کردن گوهر ایمان در پیچ و خم‏هاى مسائل فلسفى و استدلال بوده است.

همچنین در مسیحیت ناتوانى فلسفه ایشان در اثبات دعاوى متافیزیکى، این روند را تشدید کرده است. در واقع بسیارى از متفکران مسیحى با ایمان، خواسته‏اند گوهر دین و ایمان را از سیطره بحث هاى سرد و بى‏روح عقلانى و کلامى نجات دهند.[۲]



[۱]. بحث ایمان گرایى، اقتباس از کتاب “فرهنگ واژه‏ها” نوشته عبدالرسول بیات و دیگران.

[۲]. همان.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


5 + 5 =