دایره المعارف اسلام پدیا » وجوب نفقۀ پدر بر فرزند
منوی اصلی

وجوب نفقۀ پدر بر فرزند

تاریخ: ۲۹ شهریور ۱۳۹۰ در باب: والدین

در فقه شیعه پرداخت نفقۀ[۱] برخی از اشخاص بر انسان واجب است. سبب واجب شدن نفقه، یکی از سه امور؛ زناشویى،[۲] قوم و خویشى و مالکیت است.[۳]

از جمله کسانی که نفقۀ آنان بر عهدۀ انسان است، والدین هستند. علاوه بر همسر و فرزندان که واجب النفقۀ انسان اند و شخص باید نفقۀ آنان را پرداخت کند، پدر و مادر نیز جزو واجب النفقه های انسان اند. روایات متعددی در این باب رسیده است.[۴] امام صادق (ع) در حدیثی می فرمایند: شخص را می توان برای پرداخت نفقۀ والدین و فرزندان و همسرش اجبار کرد.[۵]

بر این اساس، مراجع عظام تقلید نفقۀ والدین را واجب می دانند. پس اگر پدر یا مادر یا هر دوی آنها توانایی ادارۀ زندگی خودشان را نداشته باشند بر فرزند واجب است در صورت توانایی در حد کفاف[۶] به زندگی آنها کمک کند.[۷]

وجوب پرداخت نفقه مخصوص پسران نیست، یلکه نفقۀ والدین در صورت توانایی دختر، بر او هم واجب است. و اگر پسر توانایی مالی نداشت در صورت امکان بر پسرِ پسر یا دختر پسر یا فرزندان دختر (نوۀ های دختری پدر) پرداخت نفقه واجب است.[۸]

البته واضح است که وجوب پرداخت نفقه والدین دربارۀ والدین حقیقی است، ولی کمک به کسانی که بر انسان حق دارند و برای او زحمت کشیده اند و اصولا کمک به نیازمندان و آشنایانی که توانایی مالی ندارند، از اعمال مورد پسند و محبوب خداوند است.



[۱]. معنای نفقه را در سؤال ۶۸۹۵ (سایت اسلام کوئست: ۶۹۸۱) ببینید.

[۲]. برای اطلاع بیشتر به نمایۀ شرائط وجوب نفقه همسر سؤال ۱۰۳۰ (سایت اسلام کوئست: ۱۰۸۵) مراجعه کنید.

[۳].  امام خمینی، نجاه العباد، ص ۳۸۲، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران،۱۴۲۲ق.

.[۴] شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه، ج ۲۱، ۵۲۵، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹، در ابواب نفقات، بابی را به عنوان “بَابُ وُجُوبِ نَفَقَهِ الْأَبَوَیْنِ وَ الْوَلَد” اختصاص داده است.

.[۵]  وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۵۲۵٫

[۶]. “لا تقدیر فی نفقه الأقارب‏، بل الواجب قدر الکفایه من الطعام و الإدام و الکسوه و المسکن مع ملاحظه الحال و الشأن و الزمان و المکان حسب ما مر فی نفقه الزوجه”. نک: امام خمینی، تحریر الوسیله، ج ‏۲، ص ۳۲۱، مؤسسه دار العلم، قم.

.[۷] واجب است که انسان نفقه پدر و مادر و جد و جده و پدران ایشان را بدهد، چنان که واجب است نفقه پسران و دختران و نوادگان و نتیجه‏ها را نیز بدهد؛ چه آنها مسلمان باشند وچه کافر.نک: “نجاه العباد، ص ۳۸۲″.

[۸]. تحریر الوسیله، ج ‏۲، ص ۳۲۲٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 6 = 11