دایره المعارف اسلام پدیا » كيفيت صله رحم
منوی اصلی

کیفیت صله رحم

تاریخ: ۲۷ شهریور ۱۳۹۰ در باب: صله رحم

مرجع و معیارِ در چگونگی ابراز محبت و احسان، عرف است؛ زیرا به حسب عادات و رسومِ افراد و نزدیک و دور بودنِ آنها فرق مى‏کند.[۱] نوع این ارتباط به نیاز افراد نیز بستگی دارد آنچنان که ممکن است بعضى نیاز مادّى داشته باشند و بعضى نیاز مادى نداشته ولى به کمک دیگرى نیازمند باشند؛ مانند پیرمرد و پیرزن افتاده‏اى که باید آنان را رسیدگی نمود، و بعضى ممکن است کمکِ فکرى بخواهند. و بعضى هیچ نیازی ندارند و فقط باید از آنان احوال‏ پرسى کرد.

به هر حال صله رحم درجاتی دارد که با توجه به توان فرد، عرف اجتماع، نیاز افراد و برخورد و جواب دهی آنان متفاوت و قابل تغییر است و به هر حال تا هر درجه ای که ممکن است باید به این برنامه دینی عمل کرد.

پس نسبت به حدود صلۀ رحم می توان گفت که: مقدار و حدود صلۀ رحم نسبی است؛ یعنی نسبت به افراد و محیطی که در آن زندگی می کنند متفاوت است؛ مهم آن است که شخص در عرف خودشان قاطع رحم محسوب نشود.

از امام صادق (ع) روایت شده که فرمود: لقمان به پسرش گفت: پسر جان! … با همۀ مردم خوش خلق باش.

پسرم اگر مال دنیایى نداشتى که با آن صله رحم کنى، و بر برادران تفضل نمایى، حسن خلق و روى خوش داشته باش، چون کسى که حسن خلق دارد خوبان او را دوست مى‏دارند، و بدکاران از او دورى مى‏نمایند.[۲]

باز آن حضرت می فرماید:

“پیوند خویشاوندى خویش را حتى با جرعه‏اى از آب محکم کن و بهترین راه براى خدمت به آنان این است که (دست کم) از تو آزار و مزاحمتى نبینند”![۳]

سخن آخر این که: صله‏اى که خدا به آن امر فرموده از معروف ترین مصادیق آن صلۀ رحم است، که به آن تأکید نموده و فرموده: از خدایى بپرهیزید که (همگى به عظمت او معترف هستید و) هنگامى که چیزى از یک دیگر مى‏خواهید، نام او را مى‏برید! (و نیز) (از قطع رابطه با) خویشاوندان خود، پرهیز کنید! زیرا خداوند، مراقب شما است. و نیز در تأکید آن در ذیل آیه مورد بحث فرموده:” وَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ یَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ” و این اشاره به آن است که ترک صله رحم مخالفت امر خدا است، پس جا دارد مردم از خدا بترسند و آن را ترک نکنند که ترک آن؛ عمل زشتى است، و در نامۀ اعمال آدمى ضبط می شود.[۴]



[۱]. محقق کرکى، اطائب الکلم فى بیان صله ‏الرحم، ص ۳۰٫ (استفاده شده از سایت حوزه).

[۲]. طباطبایی، محمد حسین ، المیزان، موسوی همدانی، سید محمد باقر، ج ‏۱۶، ص ۳۳۷٫

[۳]. همان.

[۴]. همان، ج ‏۱۱، ص ۴۶۸٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


3 + 6 =