دایره المعارف اسلام پدیا » صله رحم با خویشاوندان كافر و مشرک
منوی اصلی

صله رحم با خویشاوندان کافر و مشرک

تاریخ: ۲۷ شهریور ۱۳۹۰ در باب: صله رحم

دین اسلام در رابطه با خویشاوندان کافر و مشرکی که معاند اسلام و ستیزه جو هستند، سفارش به صله رحم نکرده است. قرآن کریم در این باره می‌فرماید: پیامبر و پیروان او نباید برای مشرکان هرچند خویشاوندان آنها باشند از خدا آمرزش طلبند بعد از این که آنها را از اهل دوزخ یافتند.[۱] بدیهی است که آمرزش خواستن، استغفار کردن و دعا کردن جزء محدودۀ صله رحم حساب می‌شود.

و همچنین می‌فرماید: «و استغفار ابراهیم براى پدرش [عمویش آزر]، فقط به خاطر وعده‏اى بود که به او داده بود (تا وى را به سوى ایمان جذب کند)، امّا هنگامى که براى او روشن شد که وى دشمن خدا است، از او بیزارى جست به یقین، ابراهیم مهربان و بردبار بود».[۲]در این آیه بیان شده است که ابراهیم برای عمویش استغفار کرد و یکی از موارد صله رحم را عمل کرد، ولی بعد از این که متوجه شد او دشمن خدا است از او بیزاری جست و با او قطع رحم کرد.

وقتی نبی مکرم اسلام (ص) در سال سوم بعثت، نزدیکان خود را به اسلام دعوت کرد، ابولهب به دشمنی با او برخاست، اما پیامبر در آن زمان از او تبری نجست. در مراحل بعدی که ابولهب دشمنی خود را تشدید و آشکار کرد و به ستیز با پیامبر (ص) و پیام او برخاست و پس از نزول سوره «تبّت» در شأن ابولهب و همسرش، پیامبر اکرم (ص) با او قطع رحم کرد.

امام سجاد (ع) در صلوات بر حضرت رسول (ص) این طور می‌فرماید: “و در راه دعوت به سوی تو با نزدیکان خود دشمنی کرد، و در راه خشنودی تو، با قبیله‌اش جنگ کرد، و برای زنده کردن دین تو از نزدیکان خود دور شد، و نزدیکانش را که تو را انکار کردند از خود دور ساخت، و بیگانگان را که دین تو را پذیرفتند به خود نزدیک گردانید، و برای تو با دورترین مردم دوستی کرد، و با نزدیک‌ترین مردم دشمنی”.[۳]

مرحوم سید علی خان در شرح صحیفه می‌گوید: قطع کرد رحمش را قطعاً و از آن‌ها دور شد و عاقشان کرد و به عبارت بهتر کَنْد اُلفتش را با آن‌ها و ترک کرد بِرّ و نیکی را با آن‌ها…. عمل رسول خدا (ص) با قوم و عشیره‌شان از قریش و بنی مطلب و بنی هاشم این طور بود که آن‌هایی که با او جنگیدند و او را دروغگو دانستند و خواستند که نور خدا را خاموش کنند، جنگید و جمع کثیری از آن‌ها را در بدر و أحد کُشت و اسیر گرفت و به خاطر خداوند به آن‌ها رأفت و عطوفت نکرد.[۴]



[۱]. توبه، ۱۱۳، «ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الَّذینَ آمَنُوا أَنْ یَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکینَ وَ لَوْ کانُوا أُولی قُرْبى مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحیمِ»؛ ر.ک، طباطبائی، محمد حسین، المیزان، ج ۹ و ۱۰ ، ص ۲۸۲، منشورات ذوی القربی، بی‌جا، بی‌تا.

[۲]. توبه ۱۱۴، «وَ ما کانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهیمَ ِلأَبیهِ إِلاّ عَنْ مَوْعِدَهٍ وَعَدَها إِیّاهُ فَلَمّا تَبَیَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوُّ لِلّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهیمَ َلأَوّاهٌ حَلیمٌ»؛ ممتحنه، ۴، «قَدْ کانَتْ لَکُمْ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ فی إِبْراهیمَ وَ الَّذینَ مَعَهُ إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنّا بُرَآؤُا مِنْکُمْ وَ مِمّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّهِ کَفَرْنا بِکُمْ وَ بَدا بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمُ الْعَداوَهُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَدًا حَتّى تُؤْمِنُوا بِاللّهِ وَحْدَهُ إِلاّ قَوْلَ إِبْراهیمَ ِلأَبیهِ َلأَسْتَغْفِرَنَّ لَکَ وَ ما أَمْلِکُ لَکَ مِنَ اللّهِ مِنْ شَیْ‏ءٍ رَبَّنا عَلَیْکَ تَوَکَّلْنا وَ إِلَیْکَ أَنَبْنا وَ إِلَیْکَ الْمَصیرُ».

[۳]. امام سجاد، صحیفه سجادیه (ع)، یاسر عرب، ص ۴۸، چاپ اول، گلی، ۱۳۸۰، و کاشف فی الدعاء الیک حامّتَهُ * وحارب فی رضاک أسْرَتَهُ * وقطع فی احیاء دینک رِحَمَهُ * وأقصی الادْنینَ علی جُحودهم * وقَرَّبَ الاقصین علی استجابتهم لک * و والی فیک الابعدین * وعادی فیک الاقربین.

[۴]. حسینی مدنی شیرازی، سید علی خان، ریاض السالکین، ج ۱، ص ۴۶۵ و ۴۶۶، چاپ ۶، جامعه مدرسین.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


6 + 2 =