دایره المعارف اسلام پدیا » چگونگی پیدایش و رشد تثلیث
منوی اصلی

چگونگی پیدایش و رشد تثلیث

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۳۹۰ در باب: مسیحیت

فقدان نص بر تثلیث و محدودیت و اجمال عبارات مربوط به الوهیت عیسی، مسیحیان را بر آن داشت که اصطلاح «پسر خدا» را در مورد آن حضرت توسعه دهند و این اصطلاح را از معنای تشریفی به معنای حقیقی متحول کنند. البته آنان تا سه قرن در باب الوهیت عیسی اختلاف داشتند. هنگامی که اوایل قرن چهارم اسقفی برجسته به نام‏ آریوس بر ضد اعتقاد به الوهیت عیسی قیام کرد و مجادلات بالا گرفت، قریب ۳۰۰ اسقف به دعوت قسطنطین، نخستین قیصر مسیحی، در شهر نیقیه آسیای صغیر به سال‏ ۳۲۵ م.شورایی تشکیل دادند.

در این شورا قول به الوهیت عیسی با اکثریت قاطع‏ پذیرفته شد و نظر آریوس مردود اعلام گردید. در قطعنامه آن شورا که به نام قانون نیقاوی‏ معروف است، در مورد عیسی چنین می‏خوانیم: عیسی مسیح پسر خدا، مولود از پدر، یگانه مولود که از ذات پدر است، خدا از خدا، نور از نور، خدای حقیقی از خدای حقیقی، که مولود است نه مخلوق، از یک ذات با پدر، … او به خاطر ما آدمیان و برای نجات ما نزول کرد و مجسم شده، انسان گردید … لعنت‏ باد بر کسانی که می‏گویند زمانی بود که او وجود نداشت و یا این که پیش از آن که وجود یابد نبود، یا آن که از نیستی به وجود آمد، و بر کسانی که اقرار می‏کنند وی از ذات یا جنس دیگری است، و یا آن که پسر خدا خلق شده یا قابل تغییر و تبدیل است.[۱]

با این که بر اساس اعتقادنامه مزبور، اعتقاد به تثلیث از اصول راست کیشی مسیحی به شمار می رفت، ولی همواره، کسانی بوده اند که از اعتقاد به تثلیث سر باز زده اند. در سال ۱۶۰۰ مکتبی تحت عنوان “یونیتاریانیزم” ظاهر گردید که پیروان آن، اعتقاد به تثلیث را رد می کردند؛ زیرا معتقد بودند که اعتقاد به تثلیث، معلول تأثیر عقاید ناقص فلاسفه یونان در تدوین اعتقادنامه ها بوده است.[۲] پیشوای نهضت یونیتاریانیسم، مردی اسپانیایی به نام میکائیل سروتوس بود که پس از مطالعه دقیق عهد جدید، به این نتیجه رسید که مسئله تثلیث، که براساس اعتقادنامه نیقیه برای عموم مسیحیان امری مسجل شده بود، در آن صحف وجود ندارد و معتقد شد که این عقیده، از ابداعات کلیسای کاتولیک و کفر محض و باطل است. وی در سال ۱۵۳۱ رساله ای به نام “درباره خطاهای تثلیث” منتشر ساخت.

وی سرانجام به جرم کفر و الحاد سوزانده شد. هر چند او از میان رفت، ولی جماعات مسیحی مخالف تثلیث به وجود آمدند که البته به شدت مورد حمله و تکفیر پروتستان ها و کاتولیک ها قرار گرفتند. پیروان این اعتقاد، هم چنان در عصر حاضر نیز وجود دارند.[۳]



[۱]. میلر،و.م.،تاریخ کلیسای قدیم در امپراطوری روم و ایران، ص ۲۴۴، ترجمه علی نخستین، انتشارات حیات‏ ابدی، تهران، ۱۹۸۱م.

[۲]. هوردرن، ویلیام، راهنمای الهیات پروتستان، ص ۳۴، ترجمه طاطه­وس میکائیلیان،چاپ اول، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، ۱۳۶۸ش.

[۳]. بی. ناس، جان، تاریخ جامع ادیان، ص ۶۸۰-۶۸۱، حکمت، علی اصغر، چاپ سیزدهم، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، ۱۳۸۲ش.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


4 + 9 =