دایره المعارف اسلام پدیا » پيدايش سكولاريسم
منوی اصلی

پیدایش سکولاریسم

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۰ در باب: سکولاریسم

در دوران نوزایى[۱] که از اواسط قرن پانزده میلادى با گرایش به فرهنگ روم باستان و یونان قدیم آغاز شد و سپس در عصر اصلاح‏گرى[۲] که در قرن شانزده توسط برخى رجال دین، مانند لوتر، شکل گرفت و آن گاه در دوران روشنگرى[۳] که در قرون ۱۷ و ۱۸ میلادى با گرایش به خرد کاربردى و عقلانیت عرفى تجسم یافت، دین باوران مسیحى متوجّه شدند که این آیین با کاستى‏هایى که دارد، نمى تواند جواب گوى نیازهاى اجتماعى – سیاسى جدید باشد و خود را با شرایط تازه زندگى بشر در این عصر هماهنگ سازد؛ از این رو، اعلام کردند که دین تنها براى ارتباط انسان با خدا و آخرت آمده است و در امور اجتماعى یا سیاسى ضرورتى نیست که به آن مراجعه شود. بدین‏سان اندیشه جدایى دین از سیاست و انکار مرجعیت دین در حوزه مباحث اجتماعى – سیاسى شکل گرفت و فیلسوفان سکولار[۴] یکى پس از دیگرى ظهور کردند.

با توجه به آنچه پیرامون تفکر مسیحى مطرح است، به جرأت مى توان گفت: سکولاریسم فرزند مشروع تمدّن غرب است، زیرا آیینى که از مسیر زلال الاهى خود منحرف و با اهواء و آراى زمینى ممتزج شده بود، نمى توانست داعیه پاسخ گویى به همه نیازهاى انسان را در هر زمانى داشته باشد. افزون بر این، دین عیسى‏ (ع) دین خاتم نبود و هرگز عیسى‏ (ع) خود را آخرین پیام‏آور الاهى معرفى نکرده بود، بلکه با تأکید بر ظهور احمد )ستوده شده( بشارت بعثت پیامبر خاتم (ص) را داده بود.

امّا اسلام دین خاتم و از آفت تحریف در امان است؛ از این رو، مجالى براى طرح جدایى دین از سیاست به طور طبیعى در بستر فرهنگ اسلامى وجود نداشت و هنگامى این اندیشه در این دیار سربرآورد که برخى مسلمانان با افکار غربیان آشنا و شیفته آن شدند و گمان کردند که تکرار آن مطالب موجبات تکامل و ترقى جوامع اسلامى را فراهم مى کند. به عنوان مثال دکتر جابر عصفور در مقدمه خود بر کتاب «الاسلام و اصول الحکم» نوشته على عبدالرزاق مى گوید: ما به امثال رفاعه طهطاوى، محمد عبده و على عبدالرزاق افتخار و به آنها اقتدا مى کنیم، چون طرفدار دولتى متمدن و اجتماعى مدنى هستند.

منابع مطالعه بیشتر:

۱٫ مهدى هادوى تهرانى، ولایت و دیانت، مؤسسۀ فرهنگى خانه خرد، قم، چاپ دوم، ۱۳۸۰٫

۲٫ مهدى هادوى تهرانى، باورها و پرسش‏ها، مؤسسۀ فرهنگى خانه خرد، قم، چاپ اول، ۱۳۷۸٫



[۱] Renaissance.

[۲] Reformation.

[۳] Enlightenment.

[۴] Secular.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


3 + 8 =