دایره المعارف اسلام پدیا » نصب تابلو های تصاویر در مساجد
منوی اصلی

نصب تابلو های تصاویر در مساجد

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۰ در باب: عکس و نقاشی

با توجه به این که در برخی از مساجد و حسینیه ها و … عکس ها و نقاشی های مختلفی ؛ مانند تابلوی عصر عاشورا ( اثر استاد محمود فرشچیان) و عکس های منسوب به امامان معصوم (ع) در داخل مسجد و به طرزی که در برخی از موارد نیز رو به روی نمازگزاران قرار می گیرد وجود دارد بحث مان را در اطراف این موضوع پی می گیریم.

برای روشن شدن مطلب بیان نکاتی لازم به نظر می رسد:

۱٫ فقها فرموده اند: نماز خواندن در چند جا مکروه است که از آن جمله است: روبروى عکس و مجسمۀ چیزى که روح دارد، مگر آن که روى آن پرده بکشند، و در جایى که عکس باشد اگر چه روبروى نمازگزار نباشد[۱]، پس نماز خواندن در جایی که تابلو های عکس انسان و حیوان در محل نمازگزار باشد اعم از آن که آن محل مسجد باشد یا غیر مسجد و اعم از این که آن تصویر رو به روی نمازگزاران باشد یا در جهت دیگر، مکروه است و بهتر است که در موقع نماز روی آن پوشانده شود.

۲٫ هم چنین فقها در باره نقاشی کردن صورت انسان و حیوان در مساجد، فرموده اند:

امام خمینى «قدس سره»: بنابر احتیاط واجب مسجد را به طلا نباید زینت نمایند  و هم چنین نباید صورت چیزهایى که مثل انسان و حیوان روح دارد در مسجد نقش کنند. و نقاشى چیزهایى که روح ندارد، مثل گل و بوته مکروه است.

آیت الله العظمی بهجت: بنا بر احتیاط واجب مسجد را به طلا نباید زینت نمایند  و هم چنین نباید صورت چیزى را نقّاشى کنند و بکشند، مخصوصاً چیزهایى که مثل انسان و حیوان روح دارد که در غیر مسجد هم اشکال دارد و احتمال دارد نماز خواندن در این مساجد هم مکروه باشد، ولى نوشتن قرآن و احادیث صحیحه در مسجد مانعى ندارد.[۲]

آیت الله العظمی فاضل: بنابر احتیاط واجب مسجد را به طلا نباید زینت نمایند  و هم چنین نباید بنابر احتیاط صورت چیزهایى که مثل انسان و حیوان روح دارد در مسجد نقش کنند. و نقاشى چیزهایى که روح ندارد، مثل گل و بوته مکروه است.

آیت الله العظمی مکارم: مسئله تزیین کردن مسجد به طلا اشکال دارد و هم چنین احتیاط آن است که صورت چیزهایى که روح دارد، مثل انسان و حیوان در مسجد نقش نکنند.

آیت الله العظمی سیستانى: احتیاط واجب این است که مسجد را به طلا زینت نکنند و احتیاط مستحبّ آن است که به صورت چیزهایى که مثل انسان و حیوان روح دارد زینت نکنند.[۳]

۳٫ در مورد حکم نصب تصاویر و عکس در مساجد برخی از فقهای شیعه فرمودند؟

آیت الله العظمی خامنه ای: اشکالی ندارد. لکن اگر در شبستان باشد؛ بهتر است هنگام نماز به طریقى روى آن پوشانده شود.[۴]

در ذیل به نمونه هایی از سؤالاتی که از امام خمینی “قدس سره” در این باره شده است و جواب های معظم له توجه فرمایید:

۱٫ در رساله آن جانب، نقاشی و تصویر در مساجد به احتیاط واجب منع شده است، آیا این منع شامل عکس هم می شود یا نه؟

جواب: شامل نیست.

۲٫ امروزه در بعضی از مساجد و یا مکان هایی که نماز جمعه اقامه می شود، عکس ها و پوستر هایی روبروی نمازگزاران نصب می شود، آیا نماز خواندن در این مکان ها اشکال دارد؟

جواب: نماز صحیح است، هر چند در مقابل نمازگزار بودن آن کراهت دارد و کراهت رفع می شود به این که روی آن را به وسیله ای بپوشانند.

۳٫ آیا در مقابل نمازگزار حرام است که عکس مکه باشد؟ عکس های غیر از عکس مکه چطور؟

جواب: حرام نیست و اگر تصویر ذی روح باشد مکروه است.[۵]

۴٫ عکس های شهدا که در مساجد می زنند و… ، چه حکمی دارد؟

ج: اشکال ندارد.[۶]-[۷]

 

امّا نصب عکس های منسوب به امامان در مساجد، حسینیه ها و …

از آن جایی که در برخی از مساجد و حسینیه ها عکس های منسوب به امامان معصوم (ع) نصب می شود و با توجه به اهمیت آن پاسخ هایی از دفاتر مراجع عظام در ذیل بیان می شود:

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): این کار فی نفسه از نظر شرعی اشکال ندارد، به شرط این که مشتمل بر اموری که از نظر عرف اهانت و بی احترامی محسوب می شود، نبوده و با شأن این بزرگواران منافات نداشته باشد.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله العالی): به طور کلٌی ترک نصب آنها مناسب تر با شئون آن بزرگواران است.

حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی (ره): مانعی ندارد، هر چه انتساب آنها به معصومین (علهیم السلام) اعتباری ندارد.

حضرت آیت الله العظمی بهجت (مدظله العالی): خالی از اشکال نیست.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی): این عکس ها اصالت ندارد ولی چون منتسب به آن حضرات است، نباید مورد بی احترامی قرار گیرد.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مدظله العالی): اگر مشتمل بر هتک نباشد اشکال ندارد.

حضرت آیت الله العظمی تبریزی (ره): اگر مقصود این است که تذکر و یادآوری آن بزرگواران باشد مانعی ندارد، ولی اگر معتقد باشد که این عکس های واقعی ائمه (علیهم اسلام) است، این عقیده صحیح نیست و خطا است.



[۱]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏۱، ص ۵۰۱، م ۸۹۸٫

[۲]. جامع المسائل (للبهجه)، ج ‏۱، ص ۵۴۷٫

[۳]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏۱، م ۹۰۸٫

[۴]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏۱، ص ۵۰۹، س ۳۷۵٫

[۵]. استفتائات امام خمینی (ره)، ج ۱، ص ۱۵۰، س ۷۹، ۸۰ و ۸۱٫

[۶]. استفتائات امام خمینی (ره)، ج ۳، ص ۵۷۰، س ۳٫

[۷]. نمایه ی مرتبط: حکم شرعی عکس های منسوب به امامان، سؤال ۶۳۵٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


6 + 7 =