دایره المعارف اسلام پدیا » سر انجام فرشتگان
منوی اصلی

سر انجام فرشتگان

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۳۹۰ در باب: فرشتگان

همه موجودات در سیر و حرکت خود به نقطه اى خواهند رسید که در آن نقطه خاتمه یافته و در آن ساکن گشته و استقرار مى یابند. از نظر قرآن کریم، مرگ هر چیزى هنگامى است که “اجل” آن شى‏ء فرا برسد، و همه موجودات – چه انسان و چه غیر انسان داراى چنین اجلى هستند.[۱] این نقطه استقرار و ثبات بنابر گفته قرآن، نزد خداوند است. (أجل مسمى عنده)[۲] و آنچه نزد خداوند است باقى مى باشد. (و ما عند الله باقٍ)[۳] از این رو، وقتى موجودات به پیشگاه خداوند رسیدند و در نزد او حاضر گشتند داراى حیاتى ابدى و جاویدان مى گردند. همه موجودات – چه انسان و چه غیر انسان – صیرورت و شدنِ آنان به سوى خداوند است و عاقبت به سوى او برگشته و در پیش گاه او حاضر و محشور مى گردند. این بازگشت همگانى به سوى خداوند همان “مرگ” است. پس مى توان چنین نتیجه گرفت که همه موجودات از جمله فرشتگان، این چنین “مردنى” خواهند داشت.

در قرآن کریم از منشأ چنین رخدادى به “نفخ صور”[۴] تعبیر شده است و دمیدنى که در صور انجام مى‏گیرد هم منشأ میراندن و هم منشأ زنده گردانیدن و برانگیختن و حشر و برپایى قیامت است. نیز از این حادثه به “صیحه”،[۵] “زجره”[۶] (صیحه)، “صاخه”[۷] (صیحه شدید) و “نقر فى الناقور”[۸] (دمیدن در چیزى که صدا از آن خارج مى شود) تعبیر گشته است.

درباره مرگ ملائکه، از آن جا که قبل از روز قیامت تمام موجوداتی که در آسمان ها و زمین هستند می میرند چنان که قرآن می فرماید: “و در صور دمیده می شود و تمام کسانی که در آسمان ها و زمین هستند می میرند مگر کسانی که خدا بخواهد”.[۹] این آیه ابتدا می فرماید: تمام آنها که در زمین و آسمان هستند می میرند که شامل تمام ملائکه نیز می شود. سپس بعضی از آنان را استثنا می کند. پس، از این آیه فهمیده می شود که عده ای از موجودات در نفخه اول نمی میرند. در این که اینها چه کسانی هستند؟ در میان مفسران اختلاف است. گروهى معتقدند که آنها جمعى از فرشتگان بزرگ خدا همچون جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل اند. در روایتى است که وقتی رسول الله (ص) این آیه را تلاوت کردند مردم پرسیدند چه کسانی استثنا شده اند؟ حضرت فرمود: “جبرئیل، میکائیل، اسرافیل و ملک الموت و وقتی خلائق قبض روح شدند آنها نیز به فرمان خدا به ترتیب می میرند”.[۱۰] روایت دیگرى حاملان عرش خدا را نیز بر این ملائک افزوده ‏اند.[۱۱]

به هر حال از این روایات[۱۲] و روایاتی که می فرماید: وقتی زمان نفخه اول می شود اسرافیل در صور می دمد و تمام موجودات دارای روح می میرند، مگر اسرافیل که بعد از آن به امر خدا اسرافیل نیز می میرد.[۱۳] از بعضی آیات از جمله آیۀ: “کل شیء هالک الا وجهه”،[۱۴] که به طور کلی می فرماید هر چیزی هلاک می شود و می میرد، مگر وجه خداوند تعالی، به خوبى استفاده مى شود که این گروه باقیمانده نیز سرانجام مى میرند، به گونه اى که در سرتاسر عالم هستى موجودى زنده نخواهد بود، جز خداوند متعال.

بنابراین، فرشتگان دارای عمر بسیار طولانی هستند. اما آنان نیز روزی خواهند مرد.




.[۱] روم، ۸٫

.[۲] انعام، ۲٫

.[۳] نحل، ۹۶٫

.[۴] نمل، ۸۷؛ زمر، ۶۸؛ حاقه، ۱۵ – ۱۳؛ و… .

.[۵] یس، ۵۳٫

.[۶] نازعات، ۱۳ و ۱۴٫

.[۷] عبس، ۳۳ و ۳۴٫

.[۸] مدثر، ۱۰ -۸٫

[۹]. زمر ،  ۶۸، “…و نفخ فی الصور فصعق من فی السموات و من فی الارض الا من شاءالله”.

[۱۰]. بحار الانوار، ج ۷۹، ص ۱۸۴٫

[۱۱]. همان، ج ۶، ص ۳۲۹ .

[۱۲]. همان.

[۱۳]. همان، ص ۳۲۴٫

[۱۴]. قصص، ۸۸٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


3 + = 8