دایره المعارف اسلام پدیا » دلیل عبارت “جَمِيعَ شَرِّ الدُّنْيَا وَ شَرِّ الْآخِرَةِ”
منوی اصلی

دلیل عبارت “جَمِیعَ شَرِّ الدُّنْیَا وَ شَرِّ الْآخِرَهِ”

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۰ در باب: شرور

در دعای ماه رجب جملاتی وجود دارد که در آن عباراتی را که برای خیر به کار برده شده با عباراتی که برای شر استعمال شده با هم فرق می کند و آن عبارت است از: «أعطنی بمسئلتی ایاک جمیع خیر الدنیا و جمیع خیر الآخره و اصرف عنی بمسئلتی ایاک جمیع شر الدنیا و شر الآخره» در این مقال در صدد بیان این فرق هستیم.

اولاً؛ در برخی از روایات و ادعیه، واژۀ خیر نیز برای دنیا و آخرت تنها و بدون همراهی با واژۀ جمیع به کار رفته است همان طور که واژۀ شرّ برای دنیا و آخرت تنها و بدون همراهی با واژۀ “جمیع” آمده است: از امام جعفر صادق از پدرانش (ع) از پیامبر (ص) نقل شده که آن حضرت فرمود: کسی که در تعقیبات نماز جمعه این دعا را بخواند تا جمعۀ بعدی به هیچ بلا و فتنه ای گرفتار نمی شود: “… صل على محمد و آل محمد و أعطنی خیر الدنیا و خیر الآخره و اصرف عنی شر الدنیا و شر الآخره”.[۱]

ثانیاً؛ برخی نیز در توجیه این اختلاف در تعبیر گفتند: در عبارت «أعطنی جمیع خیر الدنیا و جمیع خیر الآخره» کلمۀ جمیع تکرار شد، ولى در عبارت «و اصرف عنى جمیع شرّ الدنیا و شرّ الآخره» این کلمه تکرار نشده است، اگر کسی در این عبارات بیندیشد، شاید به این نتیجه برسد که این اختلاف عبارت به این مطلب اشاره دارد که شرّ امرى عدمى است – که همان دورى از رحمت خدا و محرومیت از بخشایش الاهى است -، ولى چون خیر امرى وجودى است، گویا انواع آن بى‏شمار است. و اما این که چرا «جمیع شر الدنیا، تمامى شرهاى دنیا» در دعا آمده گویا به این جهت است که شرهاى دنیا متعدد است و انواع مختلف دارد که براى همۀ مردم معلوم نیست.[۲]



[۱]. سید على بن موسى بن طاوس، جمال ‏الأسبوع ‏بکمال‏ العمل ‏المشروع، ص  ۴۲۲، انتشارات رضى قم.

[۲]. ملکى تبریزى، جواد آقا، کتاب المراقبات یا «أعمال السنه»، ص  ۱۳۷٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


8 + = 16