دایره المعارف اسلام پدیا » اثبات اعجاز
منوی اصلی

اثبات اعجاز

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۳۹۰ در باب: معجزه و کرامت

اقسام معجزات: معجزه بر دو قسم است: فعلى و قولى

معجزه‏ى فعلى عبارت است از: تصرف در کاینات بر اساس ولایت تکوینى[۱]، به اذن خداوند؛ مثل شق القمر[۲] و شق الشجر[۳] از طرف پیامبر عظیم الشأن اسلام و شق الارض[۴] و شق البحر[۵] در داستان قارون و فرعون از ناحیه‏ى حضرت موسى‏علیه السلام و شق الجبل[۶] از سوى حضرت صالح و شفادادن اکمه و ابرص و احیاى مردگان[۷] توسط حضرت عیسى‏علیه السلام و کندن درب قلعه‏ى خیبر به اعجاز علوى[۸]

معجزه‏ى قولى عبارت است از: کلمات و بیانات خداوند و پیامبرصلى الله علیه وآله و ائمه علیه السلام‏که حاوى معارف عمیق و حقى هستند که موجب حیرت و ابتهاج عقول عالمیان گشته‏اند.

در فرق معجزه فعلى و گفتارى باید گفت که معجزه‏ى فعلى، هم محدود به زمان ومکان خاصى است و هم براى عوام مى‏باشد، چون آنها با محسوسات سر و کار دارند[۹] و اما معجزه‏ قولى، اختصاص به زمان خاصى ندارد ودر تمام عصرها باقى و براى خواص مى‏باشد.

البته از معجزات فعلى پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله، تعیین قبله‏ى مدینه مى‏باشد که هنوز هم پابرجاست و پیامبرصلى الله علیه وآله بدون اینکه از آلات نجومى وقواعد هیوى و… استفاده نماید، بسوى کعبه ایستاد و فرمود: “محرابى على المیزاب” محراب من روبروى ناودان خانه خداست.[۱۰]

اثبات اعجاز فعلى، نیاز به بررسى روایاتى دارد که آن اعجاز را نقل کرده‏اند، اگر آن روایات از نظر سند مورد پذیرش بودند یا قراینی برای صحت وجود داشتند، آن اعجاز را مى‏پذیریم و الا راهى براى اثبات آن نداریم، گرچه احتمال آن را هم نمى‏توانیم نفى کنیم. بله آن دسته از اعجاز فعلى را که قرآن از پیامبران نقل کرده است، بدون شک و تردید مى‏پذیریم و همچنین اعجازهاى فعلى که هنوز پابرجا مى‏باشند، مورد قبول خواهند بود.



[۱]. انسان در اثر انجام اوامر و دستورات الاهى به خدا نزدیک مى‏گردد و در اثر قرب به خدا از مقام ولایت بهره‏مند مى‏گردد و آن گاه مى‏تواند همچون خدا در کاینات تصرف کند.

[۲]. از جمله معجزات پیامبر نصف کردن ماه بوده است.

[۳]. حضرت امیر (ع) در نهج البلاغه، خطبه قاصعه، معجزه شق الشجر پیامبر را توضیح مى‏دهند. در باب معجزات پیامبر به کتاب بحار الانوار طبع کمپانى، چاپ سنگى، ص ۱۰۵ مراجعه شود.

[۴]. قصص، ۷۶ – ۸۱٫

[۵]. بقره، ۵۰٫

[۶]. شمس، ۱۱ – ۱۵٫

[۷]. آل عمران، ۴۹٫

[۸]. بشاره المصطفى، طبع نجف، ص ۲۳۵؛ صدوق، امالى، ص ۳۰۷، مجلس، ۷۷، چاپ سنگى.

[۹]. معنای این حرف آن نیست که خواص از آن استفاده نمی کنند، بلکه گاهی؛ مثل سحره در داستان حضرت موسی در رأس استفاده کنندگان قرار دارند.

[۱۰]. میر داماد، قبسات، چاپ سنگى، ص ۳۲۱؛ کشف المراد فى شرح تجرید الاعتقاد، تعلیقات آیت الله حسن زاده، ص ۵۹۷ – ۵۹۸؛ انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه، آیت الله حسن زاده آملى، ص ۸ – ۲۱٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 5 = 10