دایره المعارف اسلام پدیا » مقدار مسافت شرعی با توجه به وسایل جدید حمل و نقل
منوی اصلی

مقدار مسافت شرعی با توجه به وسایل جدید حمل و نقل

تاریخ: ۱۳ تیر ۱۳۹۰ در باب: احکام روزه

مسئله نماز و روزۀ مسافر، مسئله ای فقهی است و فتوای مراجع تقلید در آن همانند دیگر مسائل باید مستند به آیات قرآن، روایات معتبر معصومین (ع) و قواعد فقهی و اصولی باشد؛ یعنی فقیه و مجتهد باید شرایط و ضوابط سفری را که موجب شکسته شدن نماز و افطار کردن روزه می شود، از آیات و روایات به دست آورد و بر اساس آن فتوا دهد.

در این راستا بیشتر مراجع شیعه، معیار شکسته شدن نماز و افطار روزه را “پیمودن یک روز راه” می دانند که در روایات فراوانی بدان تصریح شده است، اما گروهی از آنان، یک روز راه را همان مسافت تعیین شده در برخی روایات (هشت فرسخ یا ۴۵ کیلومتر) اعلام کرده، بی آنکه تفاوتی بین زمان قدیم و جدید و نیز وسایل نقلیۀ مورد استفاده در نظر بگیرند.

بنابر دیدگاه این دسته از فقیهان، هر شخصی که چهار فرسخ یا بیست و دو کیلومتر و نیم از وطن خود سفر کند، نمازش شکسته و روزه اش ساقط می شود.

در مقابل، گروهی از فقیهان، مسافت یاد شده در این روایات را دارای ارزش ذاتی ندانسته و با توجه به روایتی که از امام هشتم(ع) در این زمینه وجود دارد[۱]و نیز دیگر روایات مشابه، آنچه در منابع اسلامی در ارتباط با هشت فرسخ اعلام شده را تنها توضیح و تبیین از مسافتی ارزیابی می کنند که توسط وسیلۀ نقلیۀ عمومی آن زمان یعنی کاروان شتر در یک روز پیموده می شد که بر اساس چنین برداشتی، اکنون که وسیلۀ نقلیۀ عمومی انسان ها اتوبوس است، باید متوسط مسافت پیموده شده توسط آن در یک روز را که حدوداً ۷۰۰ کیلومتر در رفت و برگشت است، معیار شکسته شدن نماز دانست بر این اساس، کسی که به اندازۀ ۳۵۰ کیلومتر از وطن خود سفر کند، نمازش شکسته و روزه اش ساقط می شود.

بنابر این دیدگاه، ممکن است مسافت مورد نظر در زمان های آینده با توجه به تغییر وسیلۀ نقلیۀ عمومی تغییر یابد.

برای آگاهی از نظرات مراجع در این زمینه به نمایه های زیر مراجعه فرمائید:

۱٫ نمایه: علت قصر نماز در مسافرت، سؤال ۶۵۵۶ (سایت اسلام کوئست: ۶۸۱۷).

۲٫ نمایه: مقدار مسافت شرعی، سؤال ۵۹۸۷ (سایت اسلام کوئست: ۶۴۶۴).


[۱]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۴۵۴، ح ۱۳۱۸، انتشارات جامعۀ مدرسین، قم، ۱۴۱۳ هـ ق، “وَ إِنَّمَا وَجَبَ التَّقْصِیرُ فِی ثَمَانِیَهِ فَرَاسِخَ لَا أَقَلَّ مِنْ ذَلِکَ وَ لَا أَکْثَرَ لِأَنَّ ثَمَانِیَهَ فَرَاسِخَ مَسِیرَهُ یَوْمٍ لِلْعَامَّهِ وَ الْقَوَافِل‏”.




کلیدواژه ها:



ثبت نظر


7 + 1 =