دایره المعارف اسلام پدیا » معنای لغوی و اصطلاحی زکات
منوی اصلی

معنای لغوی و اصطلاحی زکات

تاریخ: ۱۵ تیر ۱۳۹۰ در باب: زکات

معناى لغوى زکات اعم است از معناى مصطلح آن، و صدقه را هم شامل مى‏شود. در حقیقت زکات در لغت مخصوصا اگر در مقابل نماز قرار گیرد، به معناى انفاق مال در راه خدا و مرادف آنست، کما اینکه همین مطلب از آیاتى که احوال انبیاى سلف را حکایت مى‏کنند بخوبى استفاده مى‏شود…». [۱]

در قرآن مجید در موارد زیادی به صدقات مستحبی هم زکات گفته شده است مثلا در بسیارى از سوره‏هاى مکى کلمه” زکات” آمده که منظور از آن همان زکات مستحبّی است[۲]، زیرا وجوب زکات مسلما بعد از هجرت پیامبر (ص) به مدینه، بوده است.[۳]

علامه طباطبائی در المیزان می فرمایند:

اگر مى‏بینید امروز وقتى زکات گفته مى‏شود ذهن منصرف به زکات واجب شده و صدقه به ذهن نمى‏آید، نه از این جهت است که بر حسب لغت عرب صدقه زکات نباشد بلکه از این جهت است که در مدت هزار و چند سال گذشته از عمر اسلام، متشرعه و مسلمین زکات را در واجب بکار برده‏اند، و گرنه در صدر اسلام زکات به همان معناى لغوى خود بوده و

آیه ۵۵ سوره ی مائده که به نقل اکثر مفسرین[۴] درباره ی جریان انفاق حضرت علی (ع) است، که در حال رکوع اتفاق افتاده و انگشترشان را به فقیر داده اند،نیز ممکن است از همین قبیل باشد.

پس بر فرض این که زکات واجب به حضرت علی(ع)  تعلق نمی گرفته، انفاق انگشتری می تواند صدقه به فقیر و یکی از انفاق های مستحبی ایشان باشد.


[۱] .ترجمه تفسر المیزان، ج ۶، ص ۱۱٫

[۲]. آیه ۳ سوره نمل و آیه ۳۹ سوره روم و ۴ سوره لقمان و ۷ سوره فصلت و غیر اینها.

[۳]. تفسیر نمونه، ج‏۴، ص: ۴۳۰

[۴] .تفسیر نمونه، ج ۴، ص ۴۲۴٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


4 + 4 =