دایره المعارف اسلام پدیا » سازگاری جهاد با آزادی انسان ها
منوی اصلی

سازگاری جهاد با آزادی انسان ها

تاریخ: ۰۵ تیر ۱۳۹۰ در باب: جهاد

اسلام آخرین دین زنده و جهان شمول است که داعیۀ رهبری، هدایت و نجات تمام انسان ها در سراسر جهان و در تمام زمان ها را دارد. به همین دلیل از روز اول مورد خشم و غضب و کینۀ دشمنان متعدّدی بوده است. کسانی که هیچ گونه سازگاری با اسلام ندارند و هیچ گاه وجود اسلام را به عنوان یک آئین زنده و پویا تحمّل نمی کنند؛ زیرا منافع خود را در تضاد با آن می دانند و مترصد فرصتی هستند تا اسلام را برای همیشه از صحنه بیرون کنند. حال اسلام چه واکنشی باید در مقابل دشمنان از خود نشان دهد؟ قطعاً باید برای دفع خطر چنین دشمنانی برنامه مناسب داشته باشد تا بتواند به حیات خود ادامه داده و به اهداف عالی خود که همان نجات و هدایت بشریت است نائل گردد؛ همانند درختی که برای رشد علاوه بر در اختیار داشتن آب و مواد غذایی لازم است از آفات نیز به دور باشد و گرنه نه تنها رشدی نخواهد داشت که ممکن است حیاتش هم به خطر بیفتد. براین اساس است که موضع اسلام در مقابل دشمنان خود به ویژه در مقابل سران و عوامل اصلی آنان یک موضع حساب شده است که صادقانه این موضع را اعلام نموده تا دوست و دشمن تکلیف خود را بدانند. براین اساس همواره پیروان خود را به تحصیل آمادگی کامل برای نبرد و برتری جوانمردانه بر آنان دعوت کرده است. اسلام دین هدایت است و ارشاد همه انسان ها حتی مشرکان و کفار را وظیفه و تکلیف خود می داند و در برخورد با همۀ دشمنان ابتدا از راه ارشاد و نصیحت و دعوت به سوی عدل و ایمان وارد می شود اگر دعوت را پذیرفتند و ایمان آوردند هیچ جنگی با آنان ندارد. حتی اگر ایمان نیاوردند و بر دین خود باقی ماندند، اما شرایط اسلام را پذیرفتند که مانع تبلیغ اسلام نشوند، علیه مسلمانان توطئه نکنند و …باز اسلام با آنان نبردی ندارد؛ مانند همه غیر مسلمانانی که سالیان دراز در کنار پیامبر اسلام و خلفا با آرامش کامل تحت ذمّۀ اسلام زندگی می کردند و از خدمات اسلام بهرمند بودند. جنگ اسلام با دشمنانی است که آشکار و نهان با اسلام اعلان جنگ داده اند. اسلام نبرد بین کفر و ایمان و حق و باطل را یک نبرد طولانی بلکه دائمی می داند، تا زمانى که کفر، نفاق، بت‏پرستى، ظلم، فتنه و … بر صفحه جهان باقى نماند.

در حقیقت” اسلام” با کفر دو نوع پیکار دارد: یکى پیکارهاى مقطعى است مانند غزواتى که پیامبر (ص) با دشمنان داشت که بعد از پایان هر جنگ شمشیرها به غلاف مى‏رفت، و دیگر پیکار مستمرى است که با” شرک و کفر و ظلم و فساد” دارد، و این امرى است مستمر تا زمان گسترش حکومت عدل جهانى به وسیله حضرت مهدى (ع).[۱]

در یک تقسیم بندی می توان گفت گروه هایی که با اسلام مخالفت کرده اند از سه گروه بوده اند:

۱٫اهل کتاب

۲٫مشرکان (بت پرستان)

۳٫ منافقان

اسلام با آگاهی کامل از ماهیت هر سه گروه و با توجه به تفاوت هایی که با هم دارند برای مقابله با هرکدام برنامۀ خاصی را اعلام کرده است و مبارزه با هر کدام از آنها به تناسب دارای شدت و ضعف هایی است.

۱٫ اهل کتاب: در آیه ۲۹ سورۀ توبه برنامه اسلام در برخورد با کافران اهل کتاب بیان شده است. در حقیقت اسلام براى آنها یک سلسله احکام حد وسط میان” مسلمانان” و” مشرکان” قائل شده است؛ زیرا اهل کتاب از نظر پیروى از یک دین آسمانى شباهتى با مسلمانان دارند، ولى از جهتى نیز شبیه به مشرکان هستند، به همین دلیل اجازۀ کشتن آنها را نمى‏دهد در حالى که این اجازه را در بارۀ بت پرستانى که مقاومت به خرج مى‏دادند، مى‏دهد؛ زیرا برنامه، برنامه ریشه کن ساختن بت پرستى از روى کرۀ زمین بوده است؛ ولى در صورتى اجازه کنار آمدن با اهل کتاب را مى‏دهد که آنها حاضر شوند به صورت یک اقلیت سالم مذهبى با مسلمانان زندگى مسالمت‏آمیز داشته باشند، اسلام را محترم بشمارند و دست به تحریکات بر ضد مسلمانان و تبلیغات مخالف اسلام نزنند، و یکى دیگر از نشانه‏هاى تسلیم آنها در برابر این نوع همزیستى مسالمت‏آمیز آن است که” جزیه” را که یک نوع مالیات سرانه است، بپذیرند و هر ساله مبلغى مختصر ( حدود و شرایط آن در جای خود بیان شده است) تحت این عنوان به حکومت اسلامى بپردازند. در غیر این صورت اجازه مبارزه و پیکار با آنها را صادر مى‏کند.[۲]

۲٫ مشرکان (بت پرستان): آیه ۵ سورۀ توبه در بارۀ مشرکانی است که توبه نکرده اند.

این شدت و خشونت نه به مفهوم این است که راه بازگشت به روى آنها بسته شده باشد، بلکه در هر حال و در هر لحظه بخواهند مى‏توانند جهت خود را تغییر دهند، لذا بلافاصله اضافه مى‏کند:” اگر آنها توبه کنند و به سوى حق‏ باز گردند و نماز را بر پا دارند و زکات را ادا کنند، آنها را رها سازید”[۳] و مزاحمشان نشوید. و در این صورت با سایر مسلمانان کمترین تفاوتى را ندارند و در همۀ احکام و حقوق با آنها شریکند.

” زیرا خداوند آمرزنده و مهربان است”، و کسى را که به سوى او باز گردد، از در خود نمى‏راند (إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ).

سپس این موضوع را در آیه بعد با دستور دیگرى تکمیل مى‏کند تا تردیدى باقى نماند که هدف اسلام از این دستور تعمیم توحید و آئین حق و عدالت است، نه استعمار و استثمار و قبضه کردن اموال یا سرزمین‏هاى دیگران.[۴]

۳٫ منافقان: آیات ۸۹-۹۱ سوره نسا در بارۀ منافقین نازل شده است و این شدت عمل که در آیۀ فوق نسبت به این دسته از منافقان نشان داده شده به دلیل آن است که نجات یک جامعه زنده که در مسیر یک انقلاب اصلاحى گام بر مى‏دارد، از چنگال دشمنان دوست‏نما ، راهى جز این ندارد.

برای آگاهی بیشتر نک:

۱٫ سؤال ۱۹۶ (سایت اسلام کوئست: ۱۱۶۱)، نمایه: ایمان و امر به معروف و… و جهاد ابتدایى.

۲٫ سؤال ۱۱۳ (سایت اسلام کوئست: ۱۳۴۷)، نمایه: مسئولیت پیامبر (ص) در قبال ایمان مردم.

۳٫ سؤال ۱۳۰ (سایت اسلام کوئست: ۱۲۳۷)، نمایه: جبر و اختیار.

۴٫ سؤال ۵۷ (سایت اسلام کوئست: ۲۹۳)، نمایه: دین و اکراه.


[۱]. مکارم شیرازی ، ناصر، تفسیر نمونه، ج‏۲۱، ص۴۰۲، دار الکتب الإسلامیه، ، تهران‏، ۱۳۷۴ ش.‏

[۲]. تفسیر نمونه، ج ‏۷، ص ۳۵۱٫

[۳]. توبه، ۵ “فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاهَ فَخَلُّوا سَبِیلَهُمْ”.

[۴]. تفسیر نمونه، ج ‏۷، ص ۲۹۳٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


1 + 4 =