دایره المعارف اسلام پدیا » زکات مستحبی
منوی اصلی

زکات مستحبی

تاریخ: ۱۵ تیر ۱۳۹۰ در باب: زکات

زکات در چند چیز مستحب است، که به دو مورد از آن اشاره می شود:

۱٫ اسب مادیان (ماده) که پرداخت  زکات آن این گونه است:

زکات هر اسب مادیان در سال  دو دینار طلا است و اگر پدر و مادرش هر دو اصیل نباشند یک دینار است.

این موضوع در کتب روایی و فقهی بیان شده است[۱]، زکات اسب مادیان مستحب است؛ همان طور که در حدیثی امام علی (ع) برای زکات هر اسب مادیان نصاب دو دینار قرار داد.[۲]

این که امام علی (ع) برای اسب زکات قرار داده اند می تواند از باب حکم حکومتی باشد که مخصوص زمان ایشان است[۳]، این احتمال با عدم بیان وجوب زکات بر اسب توسط امامان متأخر می تواند تأیید شود.

۲٫ برخی دیگر از اشیاء:

الف: هر چیزی که از زمین بروید و به کیل و وزن در آید؛ مثل برنج، نخود، عدس، ماش و مانند آن و نصاب آن به طریق نصاب گندم و جو و خرما و مویز است، امّا زکات سبزی ها و خربزه و خیار و مانند آن، مستحب نیست.

ب: املاکی مانند باغ و کاروانسرا و دکان و مانند آنها که غرض از آن طلب نماء و کرایه دادن آن باشد.[۴] و هم چنین زکات مال التجاره که برخی از فقهاء قائل به استحباب آن هستند.[۵]

درباره این موارد، روایاتی هم وجود دارد که مثلاً بر استحباب زکات در هر چیزی که از زمین بروید و قابل کیل و وزن باشد، دلالت دارد، مگر در سبزیجات و مانند آن.[۶]


[۱]. حلّى، حسن بن یوسف، تذکره الفقهاء، ج ۵، ص ۲۳۱ و ۲۳۲، چاپ اول، مؤسسه آل البیت (ع)، قم. مانند این روایت:«زراره قال للصادق (ع): هل فی البغال شی‏ء؟ قال: «لا» فقلت: فکیف صار على الخیل و لم یصر على البغال؟ فقال: «لأنّ البغال لا تلقح، و الخیل الإناث ینتجن، و لیس على الخیل الذکور شی‏ء» قال، قلت: هل على الفرس و البعیر یکون للرجل یرکبها شی‏ء؟ فقال: «لا، لیس على ما یعلف شی‏ء، إنّما الصدقه على السائمه المرسله فی مرجها عامها الذی یقتنیها فیه الرجل، فأمّا ما سوى ذلک فلیس فیه شی‏ء» کلینى، ابو جعفر محمد بن یعقوب، الکافی، ج۳، ص ۵۳۰، چاپ چهارم، دار الکتب الإسلامیه، تهران، ۱۴۰۷،ق.

[۲]. کلینی، کافی، ج۳، ص ۵۳۰:«عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ حَرِیزٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ زُرَارَهَ عَنْهُمَا جَمِیعاً (ع) قَالا وَضَعَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع) عَلَى الْخَیْلِ الْعِتَاقِ الرَّاعِیَهِ فِی کُلِّ فَرَسٍ فِی کُلِّ عَامٍ دِینَارَیْنِ وَ جَعَلَ عَلَى الْبَرَاذِینِ دِینَاراً».

[۳]. مطهری، مرتضی، اسلام و مقتضیات زمان،

[۴]. همان؛ محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن،‏ شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج ۱، ص ۱۳۰، چاپ دوم، مؤسسه إسماعیلیان، قم، ، ۱۴۰۸، ق؛ خوئی، سید ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج‏۱، ص ۲۹‏، چاپ ۲۸، نشر مدینه العلم، قم، ۱۴۱۰٫

[۵]. توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج ۲، ص ۱۰۷، م ۱۸۵۳؛ الغایه القصوی فی ترجمه العروه الوثقی، ج ۲، ص ۱۹۹؛ شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج ۱، ص ۱۳۰٫

[۶]. ر.ک: حرّ عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۹، ص ۶۱ – ۶۴، چاپ اول، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، ۱۴۰۹، ق: مانند این روایت:« کُلُّ مَا کِیلَ بِالصَّاعِ فَبَلَغَ الْأَوْسَاقَ فَعَلَیْهِ الزَّکَاهُ وَ قَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) الصَّدَقَهَ فِی کُلِّ شَیْ‏ءٍ أَنْبَتَتِ الْأَرْضُ إِلَّا مَا کَانَ فِی الْخُضَرِ وَ الْبُقُولِ وَ کُلَّ شَیْ‏ءٍ یَفْسُدُ مِنْ یَوْمِه».‏




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


5 + 9 =