دایره المعارف اسلام پدیا » حرکات ورزشی به همراه موزیک
منوی اصلی

حرکات ورزشی به همراه موزیک

تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۹۰ در باب: رقص

برای تبیین بهتر مسئله لازم است به عنوان مقدمه اصطلاحات «طرب»، «لهو» و «مجالس لهو و لعب» که از شاخصه های موسیقی حرام هستند روشن گردد:

۱٫ طرب: به حالت سبک عقلی گفته می شود که در اثر شنیدن آواز یا آهنگ در روان و نفس آدمی پدید می آید و او را از حد اعتدال خارج می کند این امر تنها به حالت شادی اختصاص ندارد بلکه ممکن است از آهنگ های غم و حزن آور نیز به دست آید.[۱]

۲٫ لهو: مقصود (فقها) از واژۀ لهو سازگاری و همنوائی آواز و آهنگ نواخته شده با مجالس فساد و خوش گذرانی است؛ یعنی ممکن است نغمه ای طرب انگیز نباشد، ولی از نغمه هایی باشد که در جلسات فاسقان و هواپرستان رایج باشد.[۲]

۳٫ مجالس لهو و لعب: منظور مجالسی است که برای عیاشی، هوسرانی، رقص و پایکوبی تشکیل می شود و در عرف مقدسین از مجالس گناه محسوب می گردد.[۳]

با توجه به این مقدمه کوتاه به دیدگاه برخی از مراجع تقلید پیرامون استماع موسیقی اشاره می گردد: اکثر فقها نوعی از موسیقی را که «لهوی» باشد حرام می دانند نه همۀ انواع موسیقی را و بعضی استماع موسیقی مطرب را نیز حرام می دانند.[۴]

حضرات آیات عظام امام (ره)، خامنه ای، سیستانی، فاضل لنکرانی (ره) و مکارم شیرازی، می فرمایند: گوش دادن و یا نواختن هر نوع موسیقی که مطرب باشد جایز نیست. [و] ملاک در حرمت شاد یا غمناک بودن موسیقی نیست بلکه ملاک مطرب بودن یا نبودن آن است.[۵]

گلپایگانی: شنیدن موسیقی و یا نواختن آن مطلقاً [چه لهوی و مطرب باشد یا نباشد] حرام است.[۶]

صافی گلپایگانی: آن چه عرف مردم موسیقی می دانند. استماع آن و ساخت و تعلیم و تعلم و فروش آلات آن [مطلقا] حرام است.[۷]

نوری همدانی: گوش دادن به هر آهنگی که مطرب و لهوی و مناسب مجالس گناه و خوش گذرانی است جایز نیست.[۸]

وحیدخراسانی: گوش دادن به هر آهنگ لهوی که مناسب مجالس گناه و خوش گذرانی است جایز نیست.[۹]

بهجت: استعمال [نوازندگی با] آلات مختص به لهو در غیر لهو بنابر احتیاط واجب جایز نیست و استعمال آنها در لهو مطلقاً حرام است و موسیقی مطرب استماع آن هم حرام است.[۱۰]

تبریزی: موسیقی مناسب مجالس خوش گذرانی موسیقی لهوی است و نواختن و گوش دادن به آن حرام است.[۱۱]

بنابراین به اتفاق همۀ مراجع اگر موسیقی از نوع حرام آن باشد[۱۲]، تحریک یا عدم آن، غمگین یا شاد بودن آن مرکز پخش آن نیز هر کجا باشد و … هیچ اثری در حرام بودن آن ندارد.[۱۳]

بر این اساس هر چند ورزش فی نفسه اشکال ندارد، اما گوش دادن به موسیقی حرام در همین ورزش ها هم جایز نیست هر چند هدف از ورزش تندرستی و امثال آن باشد.

اما در بارۀ حرکات ورزشی و رقص باید گفت، اگر این حرکات ورزشی مصداق رقص محسوب گردند حکم رقص را دارند و حرمت موسیقی جدای از حرمت رقص است و رقص حکم خاص خود را داراست.

براین اساس، اگر در جایی رقص صدق کند، حکم آن از دیدگاه مراجع عظام تقلید به شرح زیر است:

امام خمینی (ره): بنابر احتیاط واجب رقصیدن خانم ها در هر کجا اعم از مجلس عقد و عروسی و یا مولودی ها جایز نیست مگر رقصیدن زن برای همسر خود.[۱۴]

حضرت آیت الله گلپایگانی: فقط رقصیدن زن برای شوهرش جایز است و در غیر این مورد حرام است.[۱۵]

حضرت آیت الله اراکی: رقص اشکال دارد.[۱۶]

حضرت آیت الله بهجت: رقص مطلقاً اشکال دارد.[۱۷]

حضرت آیت الله صافی گلپایگانی: فقط رقص زن برای شوهرش جایز است و در غیر این صورت حرام است.[۱۸]

حضرت آیت الله وحید خراسانی: رقصیدن مطلقاً ـ با قطع نظر از ترتب هر گونه خلاف شرع و عنوان محرم دیگری ـ بنابر احتیاط واجب جایز نیست.[۱۹]

حضرت آیت الله سیستانی: به احتیاط واجب جایز نیست به جز رقص زن و شوهر در جایی که دیگری نباشد.[۲۰]

حضرت آیت الله مکارم: تنها رقص زن برای شوهرش جایز است و بقیه اشکال دارد.[۲۱]

مقام معظم رهبری: اصل رقصیدن اشکال ندارد مگر این که مستلزم فعل حرامی باشد. [مانند تحریک شهوت حرام، استماع موسیقی و …] و در این مسئله فرقی بین انواع رقص ها نیست.[۲۲]

ایشان می فرمایند: به طور کلی اگر رقص به گونه ای باشد که منجر به تحریک شهوت شود یا مستلزم فعل حرام یا ترتب مفسده ای باشد، حرام است.[۲۳]

اگر رقص زن برای شوهرش یا بر عکس، همراه ارتکاب حرامی نباشد، اشکال ندارد.[۲۴]

هم چنین پاسخ مراجع عظام به این سؤال که آیا زن یا مرد می تواند به تنهائی و به دور از چشم دیگران (حتی از نگاه همسر خود) برای ورزش بدن برقصد؟ به این شرح است:

آیات عظام امام، تبریزی، خامنه ای و سیستانی: اشکال ندارد ولی سزاوار است مؤمن از لهو اجتناب کند.[۲۵]

آیات عظام بهجت، فاضل، نوری و وحید: بنابر احتیاط واجب جایز نیست.[۲۶]

آیات عظام صافی و مکارم: حرام است.[۲۷]

نتیجه این که اگر عنوان رقص[۲۸] یا استماع موسیقی حرام بر حرکات ورزشی صدق کند اشکال دارد و الا اشکالی ندارد و در این گونه امور لازم است هر مکلفی به مرجع تقلید خود رجوع نماید.


[۱]. حسینی، سید مجتبی پرسش ها و پاسخ های دانشجوئی (احکام موسیقی)، ص ۴۰٫

[۲]. همان، ص ۴۱٫

[۳]. همان، ص ۴۲٫

[۴] . توضیح المسائل مراجع، ج ۲، ص ۸۱۳ – ۹۱۳؛ مسائل جدید، ج ۱، ص ۴۷ به بعد.

[۵]. معصومی، سید مسعود، احکام روابط  زن و مرد، ص ۲۲۷٫

[۶]. همان، ص ۲۲۸٫

[۷]. محمودی، سید محسن، مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع، ص ۵۴٫

[۸]. حسینی، سید مجتبی، پرسش های دانشجوئی (احکام موسیقی)، ص ۴۳٫

[۹]. همان.

[۱۰]. رساله توضیح المسائل، مسائل متفرقه، ص ۳، م ۲۰٫

[۱۱]. معصومی، سید مسعود ، احکام روابط زن و مرد، ص ۲۲۸٫

[۱۲]. البته همان گونه که بیان گردید برخی از مراجع همه انواع موسیقی را حرام می دانند.

[۱۳]. رجوع شود به احکام روابط زن و مرد و احکام موسیقی.

[۱۴]. محمودی، سید محسن، مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع، ص ۲۰۳٫

[۱۵]. همان.

[۱۶]. همان.

[۱۷]. همان، ص ۲۰۴٫

[۱۸]. همان.

[۱۹]. همان.

[۲۰]. همان.

[۲۱]. همان.

[۲۲]. نک: معصومی، سید مسعود، احکام روابط بین زن و مرد، ص ۲۱۹٫

[۲۳]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏۲، ص ۹۷۰٫

[۲۴]. همان.

[۲۵]. حسینی، سید مجتبی، پرسش ها و پاسخ های دانشجوئی (احکام موسیقی)، ص ۸۴٫

[۲۶]. همان.

[۲۷].همان.

[۲۸]. یا رقص حرام طبق بعضی از مبانی.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


3 + = 10