دایره المعارف اسلام پدیا » آغاز بت پرستی در مکه
منوی اصلی

آغاز بت پرستی در مکه

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۰ در باب: بت پرستی

(قبیلۀ) جرهم در حرم (مکه) سر به سرکشى برداشت و این امر مصادف با پراکنده شدن سبا و فرود آمدن بنى حارثه بن ثعلبه بن عمرو بن عامر در سرزمین مکه بود. آنان مى‏خواستند با جرهم در یک جاى زندگى کنند، ولى جرهم مانع شد و میانشان نبرد درگرفت و بنى حارثه (نانکه مى‏گویند خزاعه بودند) بر آنان غلبه یافتند و خانه را در تصرف آوردند. و رئیسشان در این ایام عمرو بن لحى بود. او بقایاى جرهم را از آنجا براند. در حدیث آمده است که پیامبر (ص) فرمود: “رایت عمرو بن لحى یجر قصبه (یعنى أحشاءه) فى النار”. زیرا او بود که “بحیره” و “سائبه” و “حامى”[۱] را بدعت نهاد و دین اسماعیل را دگرگون کرد و بت‏پرستى را رواج داد.[۲]

برخى از مورخین نقل کرده اند: زمانى عمرو بن لحى براى انجام کارى از مکه به شام رفت و چون به سرزمین بلقاء و شهر «مآب» رسید، مردم آنجا را که از عمالقه و اولاد عملاق- یا عملیق- بن لاوذ بن سام بن نوح بودند دید که بتهائى را مى‏پرستند، پرسید: اینها چیست که شما آنها را مى‏پرستید؟ گفتند: اینها بتهائى است که ما هر گاه باران بخواهیم از آنها در خواست می کنیم و اینها براى ما باران مى‏فرستند، و هر گاه کمک بخواهیم آنها را بمدد مى‏طلبیم و یاری مان می کنند! عمرو بن لحى گفت: اگر ممکن است یکى از آنها را به من بدهید تا به سرزمین عرب ببرم و آنان نیز مانند شما آن را پرستش کنند. عمالقه بت هبل را به او دادند، و عمرو آن را به مکه آورده مردم را بپرستش و تعظیم آن وادار کرد.[۳]

مسعودى چنین نقل می کند: و چون عمرو بن عامر و فرزندانش از مارب بیرون شدند بنى ربیعه جدا شدند و در تهامه فرود آمدند آنها را به جهت جدا شدنشان خزاعه گفتند که خزع جدا شدن است … و خزاعه تولیت خانه را به عهده گرفت و اولین کس از آنها که تولیت خانه داشت عمرو بن لحى بود و نام لحى حارثه بن عامر بود. عمرو، دین ابراهیم را تغییر داد و دگرگونه کرد و مردم را به پرستش مجسمه‏ها برانگیخت. طبق خبرى، وى به شام رفت و گروهى را دید که پرستش بتان می کردند و بتى به او دادند که روى کعبه نصب کرد. قوم خزاعه نیرو گرفت و ظلم عمرو بن لحى به همه مردم رسید و یکى از جرهمیان که پیرو دین حنیف  بوده در این باب به عمرو گفت: اى عمرو در مکه ستم مکن که اینجا شهر حرام است بپرس که عادیان چه شدند و بنى عمالیق که در آنجا شتر داشتند کجا رفتند؟

…. عمرو بن لحى بتان بسیار در اطراف کعبه نصب کرد و بت‏پرستى در عرب رواج گرفت و دین حنیف (جز به ندرت) منسوخ شد. شحنه بن خلف جرهمى در این باب گفت: اى عمرو در مکه و اطراف خانه، خدایان متعدد نهاده‏اى اینجا همیشه خداى یگانه داشته ولى تو براى خانه میان مردم خدایان بسیار قرار داده‏اى باید بدانى که خداوند در آینده براى خانه پرده‏دارانى جز شما بر می گزیند. گفته شده است: عمرو بن لحى سیصد و چهل و پنج سال عمر کرد. و تولیت خانه با (قبیله)خزاعه بود.[۴]

 


[۱]. مائده، ۱۰۳؛ خداوند هیچ گونه”بحیره” و”سائبه” و”وصیله” و”حام” قرار نداده است‏[اشاره به چهار نوع از حیوانات اهلى است که در زمان جاهلیت، استفاده از آنها را به عللى حرام مى‏دانستند؛ و این بدعت، در اسلام ممنوع شد.] ولى کسانى که کافر شدند، بر خدا دروغ مى‏بندند؛ و بیشتر آنها نمى‏فهمند!

[۲]. العبر تاریخ ابن خلدون، آیتى، عبد المحمد، ج ‏۱، ص ۳۷۹، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى، چ اول،۱۳۶۳ش.

[۳] . ابن هشام (م ۲۱۸)، زندگانى محمد(ص) پیامبر اسلام، رسولى، ج ‏۱، ص ۵۲، سید هاشم، تهران، انتشارات کتابچى، چ پنجم ، ۱۳۷۵ش،

[۴]. مسعودی، أبو الحسن على بن الحسین (م ۳۴۶)، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج ‏۱، ص ۴۱۸ و ۴۱۹، پاینده، ابو القاسم، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، چ پنجم، ۱۳۷۴ش.




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


9 + 5 =