دایره المعارف اسلام پدیا » مقصود از خنّاس در قرآن
منوی اصلی

مقصود از خنّاس در قرآن

تاریخ: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۰ در باب: اصطلاحات قرآنی

قرآن کریم می فرماید: «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاس».[۱] در این آیه شریفه انسان باید از شرّ وسوسه های «خنّاس» به خدای متعال پناه ببرد.

«خنّاس» صیغه مبالغه از ماده «خُنُوس» به معناى جمع شدن و عقب رفتن است، این به خاطر آن است که شیاطین هنگامى که نام خدا برده مى‏شود عقب نشینى مى‏کنند، و از آن جا که این امر غالباً با پنهان شدن توأم است این واژه به معناى «اختفاء» نیز آمده است. بنابر این مفهوم آیه چنین است: بگو! من از شرّ وسوسه‏گر شیطان صفتى که از نام خدا مى‏گریزد و پنهان مى‏گردد به خدا پناه مى‏برم.[۲]

اصولاً «شیاطین»، برنامه‏هاى خود را با مخفى کارى انجام می دهند، و گاه چنان در گوش جان انسان مى‏دمند که انسان باور مى‏کند فکر، فکر خود او است، و از درون جانش جوشیده، و همین باعث اغوا و گمراهى او مى‏شود! کار شیطان تزیین و مخفى کردن باطل در لعابى از حق، و دروغ در پوسته‏اى از راست، و گناه در لباس عبادت، و گمراهى در پوشش هدایت است.[۳]

خلاصه این که، شیاطین هم خودشان مخفى هستند، و هم برنامه‏هایشان پنهان است، و این هشدارى است به همه رهروان راه حق که منتظر نباشند شیاطین را در چهره و قیافه اصلى ببینند، یا برنامه‏هایشان را در شکل انحرافى مشاهده کنند، هرگز چنین نیست، آنها وسواس خنّاس بوده و کارشان دروغ، نیرنگ، ریا کارى، ظاهرسازى و مخفى کردن حق است، پس، مقصود از خنّاس همان وسوسه های پنهانی شیاطین است.

بنابر این، انسان باید با اراده قوی و با استعانت و کمک از خدای متعال به وسوسه های شیطانی، اعتنا نکرده و خود را با خودسازی و تزکیه نفس از دام او برهاند.

برای آگاهی بیشتر درباره نجات از وسوسه ها و دوری از گناهان به سایت اسلام کوئست نمایه های زیر مراجعه شود:

۱٫ «جلوگیری از وسوسۀ گناه»؛ سؤال ۳۸۵۹ (سایت اسلام کوئست: ۴۱۱۰).

۲٫ «دفع افکار و خواطر بد»؛ سؤال ۳۵۲۵ (سایت اسلام کوئست: ۳۷۵۵).

۳٫ «دور کردن افکار و تخیلات شهوانی»؛ سؤال ۶۸۱۹ (سایت اسلام کوئست: ۶۹۰۶).


[۱] . الناس، ۴٫

[۲] . مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص ۴۷۳، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.

[۳] . همان.




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


3 + 8 =