دایره المعارف اسلام پدیا » حمله وهابيان به كربلا و نجف
منوی اصلی

حمله وهابیان به کربلا و نجف

تاریخ: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۰ در باب: وهابیت

در سال ۱۱۷۹ محمد بن سعود از دنیا رفت و فرزندش عبدالعزیز بن محمد جانشین وی شد.[۱] محمد بن عبدالوهاب نیز در سال ۱۲۰۶ وفات کرد.[۲] وهابیان، به دستور عبدالعزیز بن محمد و به فرماندهی فرزندش سعود بن عبدالعزیز نجد و ریاض را در سال ۱۱۸۷تصاحب کردند و از آن پس بود که شهر ریاض پایتخت آل سعود شد.[۳] پس از تصرف ریاض بود که وهابیت تعرض خودش را به عراق و شهرهای مقدس آن شروع کرد. این تعرّضات حدود ده سال به طول کشید.[۴] سید محسن امین در احوال سید محمد مجاهد آورده است که چون کثرت هجوم وهابیان به کربلاء زیاد بود وی رحل اقامت در کاظمین افکند و آن جا ساکن شد.[۵] آقا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه از مولّفی به نام عبدالصمد همدانی نقل می کند که در فتنه وهابیت در روز چهارشنبه مصادف با عید غدیر خم سال ۱۲۱۶ در کربلا به شهادت رسیده است.[۶]

تقریباً همۀ منابع، تاریخ کشتار کربلا را سال ۱۲۱۶ ذکر کرده اند.[۷]

در چنین سالی وهابیان که مترصد ورود به کربلا بودند، در ۱۸ ذی الحجه سال ۱۲۱۶ وقتی مردم شهر برای زیارت مرقد امام علی (ع) به نجف رفته بودند وارد شهر کربلا شده و دست به غارت اموال مردم و تخریب گنبد امام حسین و شبکه های ضریح مطهر زدند. سید محسن امین در کتاب “اعیان الشیعه” این چنین می گوید: “وهابیان به زور وارد کربلا شدند، مردم آن جا را به خاک و خون کشیدند و جز عدۀ کمی که فرار کردند یا مخفی شدند، دیگران را کشته و مجروح کردند. قبر مطهر امام حسین (ع) را ویران کرده و شبکه ها ی ضریح مطهر را کنده و اموال آن جا را سرقت کردند و هرچه از اموال بود با خود بردند. آنان با این کار، اعمال متوکّل عباسی نسبت به قبر مقدس امام حسین (ع) را زنده کردند”.[۸]

مانند این مطلب در کتاب “الشیخ محمد بن عبدالوهاب عقیدته السلفیه و دعوته الإصلاحیه و ثناء العلماء علیه” نیز آمده است. مولّف می گوید: “در سال ۱۱۱۸ ریاض توسط امام عبدالعزیز بن محمد بن سعود فتح شد و…. و عاقبت از آن متقین و سربازان خدا است (!) در سال ۱۱۷۹ امام محمد بن سعود وفات کرد و مردم به امامت عبدالعزیز بیعت کردند. در سال ۱۲۱۵ سعود بن عبدالعزیز به امر پدرش به عراق و کربلا حمله کرد و خسارت های فراوانی به مردم کربلا وارد کرد و قبر حسین و گنبد آن را ویران کرد”.[۹] همان طور که دیده می شود این واقعه در کتب وهابیت نیز آمده است.

غیر از این هجمۀ فراگیر، وهابیان در سال ۱۲۲۵ کربلا را به محاصره در آوردند و کاروان های زیارتی که از زیارت نیمۀ شعبان از کربلا باز می گشتند را غارت کرده و افراد آن را به شهادت رساندند. اکثر این شهدا ایرانیانی بودند که برای زیارت امام حسین به آن جا رفته بودند.[۱۰]

حمله به نجف:

وهابیان غیر از حمله به کربلا بارها به نجف اشرف نیز حمله کردند، اما به عللی نتوانستند وارد شهر شوند و فقط عده ای را خارج از دیوار شهر به شهادت رساندند.

یکی از علمایی که در عصر وی این هجوم ها علیه کربلا و نجف شکل گرفت، مرحوم  عاملی صاحب کتاب “مفتاح الکرامه” است که آن زمان در نجف بوده است. وی از سه حمله به نجف یاد می کند.

اول؛ در شب نهم صفر سال ۱۲۲۱ که عده ای از آنان توانستند از دیوار شهر بالا روند ولی به کراماتی از امام علی (ع) راه به جایی نبردند.

دوم؛ در جمادی الثانی سال ۱۲۲۲ که باز هم راه به جایی نبردند.

سوم؛ در سال ۱۲۲۵ که در همین سال زوار امام حسین (ع) را غارت کردند، ولی نتوانستند به نجف آسیبی برسانند.[۱۱]

ابن بشر مورخ نجدی در تاریخ نجد درباره حمله وهابی ها به نجف می‏نویسد: در سال ۱۲۲۰ سعود با سپاهی انبوه از نجد و نواحی آن به بیرون مشهد معروف در عراق (نجف) فرود آمد و مسلمانان را (وهابیان) در اطراف شهر پراکنده ساخت و دستور داد باروی شهر را خراب کنند، چون یاران او به شهر نزدیک شدند، به خندقی عریض و عمیق برخورد کردند و هرچه خواستند نتوانستند از آن عبور کنند و در جنگی که میان دو طرف رخ داد، در اثر تیراندازی از بارو و برج های شهر جمعی از وهابی ها (به تعبیر ابن بشر) مسلمانان کشته شدند و آنها به ناچار از شهر عقب نشستند و به غارت نواحی و اطراف پرداختند.[۱۲]

گفتنی است که عبدالعزیز بن محمد که دستور تخریب قبر امام حسین (ع) را داده بود، توسط یک شیعۀ عراقی در سال ۱۲۱۸ به قتل رسید.[۱۳]

علت حمله:

عقاید وهابیت در کتاب های مختلف به تفصیل ذکر شده است، اما آنچه مربوط به بحث ما است، عقیده آنان دربارۀ زیارت قبور و ساختن گنبد است. آنان ساخت گنبد و تزئین قبور (اگر چه قبور اولیای خدا) را جایز نمی دانند.[۱۴] به همین علت گنبدهای ساخته شده بر روی قبور را بر نمی تابند. قبر پیامبر گرامی اسلام (ص) را به بهانۀ این که مسجد است نتوانسته اند خراب کنند. به خاطر این عقیده و دیگر عقاید مشابه به شهر های مقدس شیعیان؛ مانند کربلا و نجف اشرف حمله ور شدند و دست به تخریب مرقد امامان معصوم (ع) زدند. آنان بارگاه امامان معصوم در بقیع را نیز به کلی تخریب کردند.[۱۵]


[۱]. احمد بن حجر بن محمد آل ابو طامی، الشیخ محمد بن عبدالوهاب عقیدته السلفیه و دعوته الإصلاحیه و ثناء العلماء علیه، ص ۲۲، چاپ دوم، بی جا، بی تا.

[۲]. فرهنگ فرق اسلامی، ص ۴۵۸٫

[۳]. الشیخ محمد بن عبدالوهاب عقیدته السلفیه و دعوته الإصلاحیه و ثناء العلماء علیه، ص ۲۲٫

[۴]. محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، ص ۱۱۸، چاپ معروف، قم.

[۵]. اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۴۴۳٫

[۶]. آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج ۱، ص ۲۳۵٫

[۷]. فرهنگ عاشورا، ص ۱۱۸؛ فرهنگ فرق اسلامی، ص ۴۵۸؛ اعیان الشیعه، ج ۱۱، ص ۳۱؛ الذریعه، ج ۲۳، ص ۳۱۶٫

[۸]. اعیان الشیعه، ج ۱۱، ص ۳۱ و ۳۲٫

[۹]. الشیخ محمد بن عبدالوهاب عقیدته السلفیه و دعوته الإصلاحیه و ثناء العلماء علیه ، ص ۲۲٫

[۱۰]. اعیان الشیعه، ج ۱۱، ص ۳۲٫

[۱۱]. نک: اعیان الشیعه، ج ۱۱، ص ۳۱ و ۳۲ با تصرف و تلخیص.

[۱۲]. حمله وهابیان به نجف، داود الهامی، سایت تبیان.

[۱۳]. الشیخ محمد بن عبدالوهاب عقیدته السلفیه و دعوته الإصلاحیه و ثناء العلماء علیه، ص ۲۲٫

[۱۴]. فرهنگ فرق اسلامی، ص ۴۵۹٫ برای مطالعه بیشتر به کتاب خاطرات مستر همفر مسیحی و کتاب وهابیان نوشته فقیهی و کشف الارتیاب فی اتباع محمد بن عبدالوهاب، نوشته سید محسن امین مراجعه کنید.

[۱۵]. برای آشنایی بیشتر با عقاید و خاستگاه وهابیت مراجعه کنید به پاسخ های ۱۴۸۰ (سایت: ۱۵۲۹)، ۱۵۳۷ (سایت: ۱۵۴۷)، ۸۹۰ (سایت: ۹۷۸) از سایت اسلام کوئست.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


+ 1 = 3