دایره المعارف اسلام پدیا » معنای نزول
منوی اصلی

معنای نزول

تاریخ: ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ در باب: نزول قرآن

اصل نزول به معناى فرود آمدن است، چنان که در مفردات و مصباح و اقرب گفته شده است. عبارت راغب چنین است: «النّزول فى الاصل: هو انحطاط من علوّ» در باره باران آمده: “أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ”[۱]. آیا شما آن را از ابر فرود آورده اید یا ما فرود آورندگانیم؟ ایضا: “رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَیْنا مائِدَهً مِنَ السَّماءِ …”[۲]. خدایا بما از آسمان مائده اى فرود آور. “وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ”[۳]. “وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِیَهَ أَزْواجٍ …”[۴] “یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُوارِی سَوْآتِکُمْ …”[۵].

می دانیم که آهن در سنگ ها است، انعام ثمانیه در زمین اند، لباس از زمین تهیّه می شود و رسول در عالم ما است پس علت آمدن «انزال» در اینها چیست؟ به نظر می آید که جواب همه اینها در “وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ”[۶] ، باشد. در این آیه به هر چیز انزال اطلاق شده و چون تدبیر همه از جانب خداوند است اطلاق انزال بر همه صحیح است. و همچنین می شود گفت: ذرّات آهن در اشعّه کیهانى و گازهاى هوا و غیره است و از آسمان به زمین می بارد، و می شود گفت: نطفه حیوانات از هوا می بارد همان طور که میکروب ها بر گوشت ها و پنیرها می بارد و مخمّرها بر آب انگور می بارند.

“نزل”: (بضمّ ن، ز): آنچه براى میهمان آماده شده تا بر آن نازل شود، چنان که در قاموس گوید: آن را منزل نیز گفته‏اند. راغب گوید: “النّزل: ما یعدّ للنّازل من الزّاد”. “إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ کانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا”.[۷] به اهل ایمان و عمل جنّات فردوس منزل یا مهیّا شده است. “وَ أَمَّا إِنْ کانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الضَّالِّینَ”. “فَنُزُلٌ مِنْ حَمِیمٍ”. “وَ تَصْلِیَهُ جَحِیمٍ”[۸]. امّا اگر از مکذّبین و گمراهان باشد پس براى اوست آماده شده اى از آب جوشان و انداخته شدن به آتش بزرگ “إِنَّا أَعْتَدْنا جَهَنَّمَ لِلْکافِرِینَ نُزُلًا”[۹]. نزله: یکبار نازل شدن “وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَهً أُخْرى‏”[۱۰]. در یک نزول دیگر او را دیده است.

“منزل”: (به صیغه مفعول) مصدر میمى و اسم مفعول است “وَ قُلْ رَبِّ أَنْزِلْنِی مُنْزَلًا مُبارَکاً …”[۱۱] بگو پروردگارا مرا از کشتى فرود آور فرود آوردن مبارکى و در آیه ” أَنْ یُمِدَّکُمْ رَبُّکُمْ بِثَلاثَهِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِکَهِ مُنْزَلِینَ”[۱۲]، اسم مفعول است.

(تنزّل): در صحاح، قاموس و اقرب آنرا نزول با مهلت و تأنى گفته است “وَ ما تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّیاطِینُ” …[۱۳]. قرآن را شیاطین نازل نکرده اند می شود مهلت و تدریج را از آیه “اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَیْنَهُنَّ”[۱۴]. فهمید که نزول امر تدریجى است.

در باره نازل شدن قرآن باید گفت که در بعضى از آیات از آن تعبیر به” انزال” و در بعضى تعبیر به” تنزیل” شده است، و از پاره اى از متون لغت استفاده مى‏شود که” تنزیل” معمولا در جایى گفته مى‏شود که چیزى تدریجا نازل گردد، ولى” انزال” مفهوم وسیعترى دارد که نزول دفعى را نیز شامل مى‏گردد. این تفاوت تعبیر که در آیات قرآن آمده مى‏تواند اشاره به دو نزول فوق باشد.[۱۵]


[۱]واقعه، ۶۹٫

[۲]مائده، ۱۱۴٫

[۳]حدید، ۲۵٫

[۴]زمر،۶  .

[۵]اعراف، ۲۶٫

[۶]حجر، ۲۱٫

[۷]کهف، ۱۰۷٫

[۸] واقعه، ۹۲- ۹۴٫

[۹] کهف، ۱۰۲٫

[۱۰] نجم، ۱۳٫

[۱۱] مؤمنون، ۲۹٫

[۱۲] آل عمران، ۱۲۴٫

[۱۳] شعراء، ۲۱۰٫

[۱۴] طلاق، ۱۲٫

[۱۵] تفسیر نمونه، ج‏۲۷، ص: ۱۸۲ دار الکتب الإسلامیه،مکان چاپ: تهران،سال چاپ: ۱۳۷۴ ش‏




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


9 + 7 =