دایره المعارف اسلام پدیا » فلسفۀ حکم مرتد
منوی اصلی

فلسفۀ حکم مرتد

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۳۸۹ در باب: ارتداد

اسلام پیروی کورکورانه و بی دلیل نمی خواهد، بلکه معتقد است بایستی با دلائل منطقی و دور از ابهام و پیچیدگی که فرا راه همگان قرار دارد به مبانی مذهبی پایبند شد.[۱]

قرآن کریم در همین رابطه می فرماید: «اگر یکی از مشرکان به تو پناهنده شد، به او پناه بده، تا گفتار خدا را بشنود. آن گاه او را به مأمنش برسان…».[۲]

به دنبال همین فرمان بود که شخصی به نام«صفوان» خدمت پیامبر اسلام (ص) شرفیاب گردید و از حضرتش خواست که اجازه دهد مدت ۲ ماه در مکّه بماند تا درباره اسلام تحقیق نماید. شاید به حقانیّت و درستی دین اسلام برسد و به آن ایمان آورد. پیامبر (ص) فرمودند من در عوض ۲ ماه ۴ ماه به تو  مهلت و امان می دهم.[۳]

از طرفی احکام اسلام با توجه به مصالح و مفاسد واقعی جعل شده است که احکام مربوط به ارتداد نیز از این قاعده مستثنا نیست.

برخی از آیات از جمله آیه ۲۱۷سوره بقره و آیه ۷۲ سوره آل عمران نشان می دهد ارتداد به عنوان یک جریان فتنه انگیز برای ایجاد تزلزل در باورهای دینی مسلمانان از سوی دشمنان داخلی و خارجی مطرح بود».[۴]

در آیه ۷۲ سوره آل عمران می فرماید: “جمعی از اهل کتاب (به پیروان خود) گفتند در اول روز به آن چه بر مؤمنان نازل شده است ایمان بیاورید و در پایان روز انکارش کنید (از آئین اسلام باز گردید) شاید آنها [مؤمنان] از آئین خویش بازگردند”.[۵]

در واقع ارتداد در معنای حقیقی خود ابزار انکار دین و تبلیغ علیه آن از روی عناد و ستیز است نه پایه استدلال و ناشی از شبهه و اشتباه، از این رو می توان گفت که فلسفه ارتداد عبارت است از: تبلیغ علیه دین و در نتیجه تهدید نظم و اخلاق عمومی جامعه اسلامی.[۶]

اسلام برای پیشگیری از حوادث سوئی که ممکن است از راه تغییر مذهب دامنگیر جامعه اسلامی شود، صریحاً دستور می دهد، اگر مرد مسلمانی که از پدر و مادر مسلمان متولد شده «مرتد» شود (که به او «مرتد فطری» گفته می شود) کیفر اعدام داده شود، ولی چنان چه از پدر و مادری غیر مسلمان متولد شده باشد بعد اسلام اختیار کند سپس کافر گردد (که به او «مرتد ملی» گفته می شود) برای مدتی او را امر به توبه کنند چنان چه نپذیرفت او را نیز اعدام کنند.[۷]

اما اگر زن مرتد شود اسلام برای او کیفر آسان تری قرار داده است.[۸] با این توضیح که زن مرتد (ملی یا فطری) کشته نمی شود، بلکه او را به توبه فرا می خوانند. چنان چه توبه کرد او را آزاد می کنند در غیر این صورت در زندان باقی می ماند و به هنگام نماز او را تازیانه زده و در تنگنای معشیتی قرار می دهند.[۹]


[۱] .قربانی، زین العابدین، اسلام و حقوق بشر، ص ۴۸۰٫

[۲] . توبه، ۶٫

.[۳] ابن الاثیر، اسدالغابه، ج ۳، ص ۲۲ به نقل از اسلام و حقوق بشر، ص ۴۸۱٫

[۴] .  نرم افزار پرسمان.

[۵] .آل عمران، ۷۲٫

[۶] .صرامی،سیف الله، احکام مرتد از دیدگاه اسلام  و حقوق بشر، ص ۲۸۱٫

[۷] . قربانی، زین العابدین، اسلام و حقوق بشر، ص ۴۸۴٫

[۸] .همان، ص ۴۸۴٫

[۹] .امام خمینی، تحریر الوسیله، ج ۲، کتاب حدود، ص ۴۴۵٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


5 + = 10