دایره المعارف اسلام پدیا » یعفوریه
منوی اصلی

یعفوریه

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: فرق, کلام قدیم

فرقه یعفوریه

درباره ی فرقه «یعفوریه» اطلاعات زیادی در تاریخ منعکس نشده است. تنها برخی منابع تاریخی که پیرامون فرقه ها و مذاهب اسلام و تشیع بحث کرده اند در رابطه با این فرقه و در ذیل عنوان «یعفوریه» مطالب بسیار اندکی آورده اند که پراکنده و گاه از نظر محتوی چنان با هم متفاوت هستند که با استناد به آنها نمی توان به طور قطع پیرامون موجودیت این فرقه و آراء و عقاید آن اظهار نظر کرد.

مطالب به دست آمده در باره این فرقه را می توان به این شرح دسته بندی کرد:

۱٫ گروهی یعفوریه را فرقه ای از شیعیان می دانند که پیروان محمد بن بشیر بوده اند و در عصر امامت موسی بن جعفر (ع) ظهور کرده و در امامت امام موسی بن جعفر(ع) توقف کرده و منکر امامت فرزندش علی بن موسی (ع) و هم چنین منکر امامان بعد از آن حضرت شدند. آن ها عصمت امامان بعد از موسی بن جعفر را قبول نداشتند و هر کس را که به امامت ایشان قائل بود را کافر و خونش را حلال می دانستند.

البته این فرقه بعدها امامت موسی بن جعفر را نیز منکر شدند و امامت محمد بن بشیر و پس از او امامت فرزندش را پذیرفتند.

این جماعت معتقد بودند خداوند فقط نماز، خمس و روزه ی ماه رمضان را واجب کرده است و زکات و حج و دیگر دستورات دین و احکام شرعی وجود ندارد و کذب است. آن ها ازدواج با محارم را جایز می دانستند و رابطه جنسی با غلامان را بلا اشکال می شمردند.[۱] برخی منابع، این فرقه را «البُشریه» یعنی پیروان محمدبن بشیر هم نامیده اند.[۲]

۲٫ بعضی دیگر آن ها را گروهی از امامیه و اصحاب “سلیمان الاقطع” دانسته اند.[۳]

۳٫ برخی دیگر از مورخین معتقدند: گروه یعفوریه عبارت بودند از یاران و اصحاب امام جعفر صادق (ع) که پس از آن حضرت معتقد به امامت موسی بن جعفر (ع) شدند[۴]. در میان آنها جمعی از نزدیک ترین و موجه ترین اصحاب او حضور داشتند از جمله: عبدالله بن ابی یعفور، ابان بن تغلب، هشام بن سالم، جمیل بن دراج و هشام بن حکم.[۵] که شاید چون بزرگ این جماعت عبدالله بن ابی یعفور بوده، بعدها عده ای این گروه را به «یعفوریه» نام گذاری کرده اند.

۴٫ فرقه ای از شیعه امامیه است که معتقدند جهل به وجود ائمه راه ندارد.[۶]

همان طوری که ملاحظه می شود مطالب نقل شده در باره این گروه بسیار پراکنده و غیر قابل جمع است و اگر با توجه به مطالب منابع فرض کنیم چنین فرقه ای با این نام و یکی از خصوصیاتی که گفته شد، موجود بوده، آنها در دوره کوتاهی از تاریخ اسلام و تشیع و در اوایل قرن سوم هجری حضور داشته اند و امروزه دیگر اثری از این گروه و عقاید آن دیده نمی شود.


[۱] طوسی، ابی جعفر محمدبن حسن بن علی، رجال کشی، مصطفوی، حسن ، ص ۴۷۹، نشر دانشگاه مشهد، ۱۳۴۷ شمسی.

[۲] نوبختی، ابن محمد حسن بن موسی، فرق الشیعه، ص ۹۲-۹۳، نشر حیدریه نجف اشرف، ۱۳۸۸ هـ.ق.

[۳] مشکور، محمد جواد، تاریخ شیعه و فرقه های اسلام تا قرن چهارم، ص ۱۵۱، نشر اشراقی، به نقل از رجال کشی و مقالات الاسلامیین.

[۴] پس آن چه به فرقه «البُشریه» نسبت داده می شود جز معتقدات اینان نبوده است.

[۵] فرق الشیعه، ص ۸۹٫

[۶] اشعری، علی بن اسماعیل، مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص ۱۱۶، چاپ قاهره، ۱۳۶۹ هـ.ق.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


5 + = 7