دایره المعارف اسلام پدیا » گستره علم امام (ع)
منوی اصلی

گستره علم امام (ع)

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۸۹ در باب: علم امام

در لزوم  علم برای امام میان متکلمان اسلامی اختلافی وجود ندارد. اختلاف در کمٌیت و کیفیٌت آن است. متکلمان غیر شیعه علم اجتهادی و خطاپذیر را کافی دانسته­اند؛ چنان که علم همه جانبه نسبت به احکام شریعت را نیز لازم ندانسته­اند؛ ولی از نظر شیعه امامیه امام معصوم (ع) باید از علم بالفعل و همه جانبه به احکام شرعی برخوردار باشد و علم او خطاناپذیر باشد و از دیگر افراد جامعه هم اعلم باشد. البته علم به غیب به صورت تام و تمام فقط در اختیار خداوند است؛ زیرا اوست که احاطۀ همه جانبه بر تمامی عالم دارد. این معنا از آیات، ۴سورۀ رعد، ۲۰سورۀ یونس و ۶۵سورۀ نحل استفاده می شود. عده ای با استفاده از این گونه آیات منکر علم ائمه به صورت وسیع و گسترده؛ مانند علم به زمان و مکان شهادتشان هستند.

اما اکثر علمای شیعه، با استفاده از برخی آیات قرآن نظیر: آل عمران، ۱۷۹ و جن، ۲۶ و ۲۷ که می فرمایند: خدواند علم غیب را در اختیار رسولان قرار می دهد، معتقدند که اولیای الاهی، نیز اجمالاً از غیب آگاهی دارند. این معنا همچنین از روایات ائمه استفاده می شود. امام صادق (ع) در این باره می فرماید: “هنگامی که امام اراده می کند، چیزی را بداند، خدا به او تعلیم می دهد”.[۱]

بنابراین، با توجه به این دسته از آیات و روایات و با توجه به این که پیامبران الاهی مأمور هدایت انسان ها در تمام جنبه های مادی و معنوی بودند، باید سهم بسیار بزرگی از علم و دانش داشته باشند، تا بتوانند به خوبی این مأموریت را انجام دهند و امامانی که جانشینان پیامبرند نیز همین حکم را دارند. پس آنان نیز به صورت وسیع و گسترده علم به غیب دارند.


[۱] کلینی، اصول کافی، ج ۱، باب، ان الائمه اذا شا ؤوا ان یعلموا، علموا، ح ۳٫ برای آگاهی بیشتر؛ نک: نمایۀ: انسان و آگاهی از علم غیب، سؤال ۱۵۰ (سایت: ۱۰۵۶).




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


4 + 2 =