دایره المعارف اسلام پدیا » مفهوم جبر
منوی اصلی

مفهوم جبر

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: جبر و اختیار

واژه “جبر” هنگامی که در اصول عقاید مطرح می شود، بدین معنا است که انسان در کارهایی که انجام می دهد، فاقد اراده و اختیار است، نه می تواند خوب را انتخاب کند و نه بد را، بلکه هر چه را انجام می دهد، به اراده و اختیار خدا است.

بنابراین «جبریون» معتقدند که انسان در کارهای خود مجبور است و هیچ اختیاری از خود ندارد. «اختیار» در مقابل جبر است؛ یعنی افعال و رفتار آدمیان از روی اختیار و اراده وی انجام می شود.

این گونه مباحث در میان مسلمانان از نیمه اول قرن دوم و حد اکثر از نیمه دوم آن قرن مطرح شده است. بدون شک علت اصلی پیدایش این افکار و عقاید در میان مسلمانان و علت ورود آنان در این گونه مباحث، آیات قرآن و کلمات پیامبر (ص) است. مسئله سرنوشت و همچنین آزادی و اختیار انسان از مسائلی است که مورد علاقه هر انسانی است و چون این مسئله در قرآن مطرح شد آیاتی در کمال صراحت، سرنوشت را تأیید می کند و آیاتی دیگر به همین صراحت، بشر را مختار و آزاد معرفی می کند. این سبب شد تا مسلمانان به فکر و اندیشه در این مسائل بیفتند.

فرقه اشاعره از متکلمان مسلمان قائل به مسئله جبر هستند.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


8 + 8 =