دایره المعارف اسلام پدیا » معنای اقامه نماز
منوی اصلی

معنای اقامه نماز

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۹ در باب: نماز

در قرآن کریم در باره انجام نماز تعبیرات مختلفی بیان شده است:

۱٫ تعبیر به «قضاء نماز»: “فَإِذا قَضَیْتُمُ الصَّلاهَ فَاذْکُرُوا اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِکُمْ “،[۱] یعنی و هنگامى که نماز را به پایان رساندید، خدا را یاد کنید ایستاده، و نشسته، و در حالى که به پهلو خوابیده‏اید …”. در این آیه شریفه مراد از “قضاء نماز” به پایان رساندن و فارغ شدن از از انجام نماز به عنوان عبادت فردی است.

۲٫ تعبیر به «قیام بر نماز»: “إِنَّ الْمُنافِقینَ یُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاهِ قامُوا کُسالى‏ یُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا یَذْکُرُونَ اللَّهَ إِلاَّ قَلیلاً “؛ منافقان مى‏خواهند خدا را فریب دهند در حالى که او آنها را فریب مى‏دهد و هنگامى که به نماز برمى‏خیزند، با کسالت برمى‏خیزند و در برابر مردم ریا مى‏کنند و خدا را جز اندکى یاد نمى‏نمایند![۲] در این آیه نیز مراد از قیام به نماز، آماده شدن یرای انجام نماز به عنوان عبادت فردی است.

۳٫ تعبیر به «اتیان نماز»: “وَ لا یَأْتُونَ الصَّلاهَ إِلاَّ وَ هُمْ کُسالى‏ وَ لا یُنْفِقُونَ إِلاَّ وَ هُمْ کارِهُونَ”؛ و نماز به جا نمى‏آورند جز با کسالت، و انفاق نمى‏کنند مگر با کراهت![۳] در این آیه نیز مراد از قیام به نماز، آماده شدن یرای انجام نماز به عنوان عبادت فردی است.

۴٫ تعبیر به «اقامه نماز»، به جاى خواندن نماز: “الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَ هُمْ بِالْآخِرَهِ هُمْ یُوقِنُونَ”؛ همانان که نماز را برپا مى‏دارند، و زکات را مى‏پردازند و آنها به آخرت یقین دارند.[۴]

مفسران در باره تعبیر اقامه نماز می گویند: این تعبیر بالاتر از نماز خواندن هر فرد مسلمان و انجام تکلیف شخصی است، و اشاره به این است که مؤمنان نه تنها خودشان نماز مى‏خوانند، بلکه کارى مى‏کنند که این رابطه محکم با پروردگار همیشه و در همه جا برپا باشد.[۵]

در تفسیر المیزان آمده است: “… اقامه، به معناى بپا داشتن هر چیز است به نحوى که تمامى آثار آن چیز مترتب بر آن شود، و هیچ اثر و خاصیتى پنهان و مفقود نماند؛ مانند اقامۀ عدل، اقامۀ سنت، اقامه نماز، اقامه شهادت، اقامه حدود، اقامه دین و امثال آن”.[۶]

در زیارت امام حسین (ع) می خوانیم: “اشهد انک قد اقمت الصلاه”؛ شهادت می دهم که تو نماز را به پاداشتی. در این جا اقامۀ نماز یعنی زنده کردن نماز، نه خواندن آن. البته در قرآن هر جا که نماز به معنای خواندن و به جا آوردن باشد با کلماتی مانند “مصلین” آمده است.[۷]

بنابراین اقامۀ نماز یک معنای بالاتر و والاتر از نماز خواندن فردی دارد و به معنای زنده کردن، زنده نگه داشتن، عزت و ارزش بخشیدن به نماز در جامعه و در بین مردم است.


.[۱] نساء، ۱۰۳٫

[۲] . نساء، ۱۴۲٫

[۳] . توبه، ۵۴٫

[۴]. لقمان، ۴٫

[۵] تفسیر نمونه، ج ‏۷، ص ۸۸٫

[۶] ترجمه المیزان، ج ‏۱۱، ص ۶۲٫

[۷] “الا المصلین”، معارج، ۲۲؛ “لم نک من المصلین”، مدثر، ۴۳٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


+ 8 = 17