دایره المعارف اسلام پدیا » قدردانی و سپاس از خلق در آیات و روایات
منوی اصلی

قدردانی و سپاس از خلق در آیات و روایات

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: شکر

شکر در لغت به معناى تصور نعمت در ذهن و اظهار آن در گفتار و کردار است.

تشکر و قدردانی از «نعمت گستر» و سپاسگزاری از «نیکوکار» آن قدر با فضیلت و محبوب است که قرآن مجید ضمن این که «شاکر»[۱] و «شکور»[۲] را از نام های خدا دانسته، فرموده است: «و سیجزی الله الشاکرین»؛[۳] خداوند پاداش سپاسگزاران را خواهد داد.

امام سجاد (ع) می فرماید: روز قیامت خداوند متعال به بعضی از بندگانش می گوید: آیا شکر فلان کس را به جای آوردی عرض می کند: پروردگارا! من شکر تو را به جای آوردم، خداوند می فرماید: چون شکر او را به جا نیاوردی شکر مرا هم به جا نیاورده ای! سپس افزود “أَشْکَرُکُمْ لِلَّهِ أَشْکَرُکُمْ لِلنَّاس‏”؛ شکرگزارترین شما در پیشگاه خدا کسی است که از نعمت ها و زحمات مردم بیشترین قدردانی و شکرگزاری را به عمل آورد.[۴]

قرآن مجید در بیش از هفتاد آیه، سپاسگزاری و قدردانی را چه از جانب خدا و چه از سوی انسان ها مورد اشاره قرار داده و با عناوین گوناگونی بر انجام این کار نیک پای فشرده است. همچنین در روایات زیادی به این امر سفارش شده است که بعضی از آنها عبارت اند از:

۱٫ تشکر از مردم: امام رضا (ع) در این باره می فرماید: “مَنْ لَمْ یَشْکُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ لَمْ یَشْکُرِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ”. [۵]

۲٫ تشکر از خدا و از پدر و مادر: “وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى‏ وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فی‏ عامَیْنِ أَنِ اشْکُرْ لی‏ وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصیر”؛[۶] ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم، مادرش او را با سستی روز افزون حمل کرد و شیرخوار گیش دو سال است، سفارش کردیم که سپاس من و پدر و مادرت را به جای آر؛ زیرا بازگشت به سوی من است.

۳٫ امام صادق (ع) می فرماید: «وَ إِنَّ خَیْرَ الْعِبَادِ مَنْ یَجْتَمِعُ فِیهِ خَمْسُ خِصَالٍ إِذَا أَحْسَنَ‏ اسْتَبْشَرَ وَ إِذَا أَسَاءَ اسْتَغْفَرَ وَ إِذَا أُعْطِیَ شَکَرَ وَ إِذَا ابْتُلِیَ صَبَرَ وَ إِذَا ظُلِمَ غَفَرَ»؛[۷] بهترین بندگان کسی است که پنج صفت داشته باشد: هرگاه کار نیکی انجام دهد خوشحال شود، هرگاه کار بدی انجام دهد استغفار کند، هر گاه به او نعمتی داده شود شکر کند، هر گاه گرفتار شود صبر کند و هرگاه به او ظلم شود ببخشد.


[۱] بقره، ۱۵۸٫

[۲] فاطر، ۳۰٫

[۳] آل عمران، ۱۴۴٫

[۴] الکافی، ج ۲، ص ۹۹، بَابُ الشُّکْرِ، ح ۳۰٫

[۵] وسائل‏الشیعه، ج ۱۶، ص ۳۱۵، ح۲۱۶۳۸٫

[۶] لقمان، ۱۴٫

[۷] بحارالأنوار، ج  ۷۵، ص ۲۰۷٫




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


5 + = 14