دایره المعارف اسلام پدیا » فلسفه اوقات نماز های روزانه
منوی اصلی

فلسفه اوقات نماز های روزانه

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۹ در باب: نماز

در مورد علت خواندن نمازهای واجب روزانه در اوقات خاص در روایات آمده است:

الف. امام رضا علیه السلام می فرماید: چون این اوقات نزد مردم شناخته شده بود خداوند جهت راحتی عمل، آنها را انتخاب کرد و برای  نماز عصر، وقت مشهوری نبود لذا پس از ظهر قرار داده شد.[۱]

ب. خداوند مهربان اراده کرده است پیش از هر کاری، ذکر و عبادت او انجام گیرد لذا این اوقات را قرار داد.[۲] نماز صبح در ابتدای روز و آغاز کار روزانه؛ نماز ظهر در آغاز استراحت پس از اشتغالات؛ نماز عصر آغاز مرحله دوم کار پس از خواب و استراحت؛ نماز مغرب در آغاز برگشت به خانه و نهادن زینت های دنیوی لحاظ شده؛ نماز عشاء سرآغاز تمام شدن امورات روزانه و شروع خواب و استراحت شبانه است؛ از این رو نماز در سرآغاز مرحله های مهم زندگی انسان، و برای زنده نگه داشتن یاد خدا و عبادت او قرار گرفته است.[۳]

ج. پیامبر اکرم(ص) فرمود: وقتى آفتاب بزوال رسد حلقه‏اى دارد که در آن درآید و زوال خورشید باشد و هر چیزى زیر عرش است تسبیح گوید براى ذات پروردگارم و آن ساعتى است که رحمت بر من فرستد در آن پروردگارم خداى عز و جل بر من بر امتم در آن نماز را فرض کرده و فرموده  «نماز را بپا دار از زوال آفتاب تا سرخى اول شب»[۴] و آن ساعتى است که در آن روز قیامت دوزخ را آورند مؤمنى نباشد که در این ساعت توفیق یابد ساجد یا راکع یا در نماز باشد جز آنکه خدا تنش را بر آتش حرام کند نماز عصر در ساعتى است که آدم از درخت خورد و او را از بهشت بیرون کرد و بذریه‏اش دستور داد تا روز قیامت این نماز را بخوانند و آن را براى امتم اختیار کرد و آن محبوبترین نماز است نزد خداى عز و جل و بمن سفارش کرد آن را از میان نمازها حفظ کنم و نماز مغرب در ساعتى است که خدا توبه آدم را قبول کرد …آدم سه رکعت نماز خواند یک رکعت براى گناه خود و یک رکعت براى گناه حواء و رکعتى هم براى توبه‏اش و خدا این سه رکعت را بر امتم فرض کرد، و این ساعتى است که دعا در آن مستجابست و پروردگارم بمن وعده داده که هر که در آن دعا کند اجابت نماید، این از همان نمازهائى است که پروردگارم بمن فرمان داده و فرموده[۵]: منزه است خدا هنگامى که بامداد کنید و هنگام پسین شما، نماز عشاء براى آنست که گور تاریک است و قیامت تاریکى دارد و خدا مرا و امتم را به این نماز فرمان داده در این وقت تا گورشان روشن گردد و بر صراط نورى به آنها عطا شود و هر گامى که براى نماز عشاء بر دارند خدا تن آنها را بر آتش حرام کند و این نمازیست که خدا براى رسولان پیش از من مقرر کرده بود، نماز فجر براى انست که آفتاب بر دو شاخ شیطان برآید (ظاهرا کنایه از این است که همگام با طلوع آفتاب که زمان از خواب بر خواستن مردم است شیطان نیز فعالیت خود را آغاز می کند) و خدا بمن دستور داده آن را بخوانم پیش از آفتاب زدن و پیش از آنکه کافران براى آن سجده کنند امتم براى خدا سجده کنند و شتاب در آن پیش خدا محبوبتر است و آن نمازیست که فرشتگان شب و روز بر آن گواهند[۶]

علاوه این که به پا داشتن پنج وعده نماز مخصوصا در اول وقت و وجوب آن بطور مکرر در شبانه روز، ضمن اینکه همیشه انسان را شکرگذار بار می آورد؛ باعث نظم بسیار بالای فردی و اجتماعی وحدت و یکپارچگی مسلمانان و شکوه جامعه اسلامی و حفظ شعائر الهی از آستانۀ فراموشی و تحریف می گردد.[۷]


[۱] وسائل‏الشیعه ج : ۴ ص : ۱۶۱ و  ،۱۵وسائل الشیعه،کتاب صلاه،ابواب اعداد فرائض، باب وجوب صلاه،ح ۷و۸٫

[۲] وسائل الشیعه ، باب ۱۰ اعداد فرائض،ح ۱-۵و۷-۹

[۳] همان ، باب ۶ از اعداد فرائض ،ح ۳-۸ همان،باب ۱۰ ابواب مواقیت ح ۱۱٫

[۴]اسراء، ۷۸٫

[۵]روم، ۱۷٫

[۶] امالى شیخ صدوق-ترجمه کمره‏اى، متن، ص۱۹۰٫

[۷] نمایه مرتبط: معنا و آثار نماز، سوال ۲۹۹۷ (سایت: ۳۲۴۲).




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


1 + 7 =