دایره المعارف اسلام پدیا » دين و علم
منوی اصلی

دین و علم

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: دین

دین الهى از دو بخش عناصر ثابت و عناصر متغیّر تشکیل شده است. ارتباط این دو بخش مسأله‏ بسیار مهمى است که از رهگذر تبیین آن مى‏توان معضل ارتباط بین علم و دین را حل کرد.

اجمال مسأله این است که ما عناصر ثابت را از دین جستجو مى‏کنیم و معتقدیم که این عناصر ثابت در دین خاتم در هر حوزه‏اى از فعالیت هاى اجتماعى بشر در قالب یک مکتب و نظام هماهنگ ارائه شده و مى‏بایست این مکتب و نظام از منابع اسلامى به استناد شیوه‏اى که اهل بیت‏ (ع) پایه‏گذارى کرده‏اند، استخراج شود. در بخش ثابت هویت انسان و استخراج ثوابت دین بدون شک هیچ دانشى غیر از دانش هاى دینى به کار فقیه نخواهد آمد، هرچند در آنجا ممکن است برخى از دانش هاى غیردینى پرتوى فراراه فقیه بیافکند و به او این امکان را بدهد که بتواند یک عنصر ثابت دینى را استخراج کند، اما هیچ‏گاه هیچ عنصرى از عناصر علوم غیر دینى در متن استدلال، یا جستجوى یک فقیه به کار نخواهد آمد.

اما بخش متغیّر کاملاً مرتبط به دانش ها و علوم روز است؛ زیرا در بخش متغیّر براى تصمیم‏گیرى و تعیین مسیر و نشان دادن راه مى ‏بایست موقعیت و شرایط را شناخت، چه این شرایط، شرایط اقتصادى باشد، چه تربیتى، چه فرهنگى، و چه سیاسى. اینجاست که دانش هاى غیردینى در استخدام یک فرآیند و عمل دینى قرار مى‏گیرند، به این معنا که فقیه در پرتو عناصر ثابت و با کمک متخصصان علوم، به خصوص در حوزۀ‏ علوم انسانى، مى تواند به طراحى عناصر متغیر بپردازد.[۱]


[۱] . هادوى تهرانى، مهدى، ولایت و دیانت، ص ۳۱، مؤسسه‏ فرهنگى خانه خرد، قم، چاپ پنجم، ۱۳۸۹ش.




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


+ 4 = 5