دایره المعارف اسلام پدیا » دين، ثبات و تغيّر
منوی اصلی

دین، ثبات و تغیّر

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: دین

بر اساس نگرش وجود یک هویت واحد برای انسان ها، می توانیم بقای دین را تصویر کنیم.

ادیان الهى، به تعبیر شهید مطهرى، از دو بخش تشکیل شده‏اند: یک بخش عناصر ثابت دینى و بخش دیگر عناصر متغیّر.

آن بخشى از ادیان الهى که عنصر ثابت و جهان‏ شمول، همه جایى و همه زمانى، هستند، در واقع ناظر به آن بخش از هویت انسان مى باشد که همواره ثابت است.

انسان امروز با انسان گذشته از حیث علم، فرهنگ، شیوۀ زندگى، و بسیارى از آداب و رسوم تفاوت هاى اساسى دارد، اما گرایش هاى فطرى و طبیعى آدمیان یکسان است. یکى از نُمُودها و نمادهاى وحدت انسان در طول تاریخ، گرایش هاى هنرى است. انسان به زیبایى علاقه دارد، چه زیبایى در صحنۀ طبیعت و چه زیبایى در کار هنرى. این علاقه‏اى که انسان به زیبایى دارد، و لذتى که از نگاه کردن به یک منظرۀ زیبا، یا بوییدن یک گل، و یا شنیدن یک شعر تجربه مى کند، امورى است که در طول تاریخ با همۀ تغییرات و تحولاتى که در انسان رخ داده، ثابت بوده است.[۱]

آمال و آرزوهاى بشر نیز در قالب کلى خود، همواره ثابت بوده است، با این که ابناى بشر با یکدیگر تفاوت بسیار داشته اند. کشش ها و غرایز بشرى هم،  با همۀ تفاوت هایى که آدمیان در طول تاریخ داشته‏اند، همیشه یکسان بوده است.

بنابراین، بشر از یک هویت یکسان و یگانه‏اى برخوردار است و بخش جهان شمول ادیان الهى ناظر به همین بخش ثابت هویت انسانى است.

اما ادیان الهى به جنبۀ متحول و متغیر آدمى نیز توجه کرده‏اند و این جنبه در قالب عناصر متغیر تجلّى یافته است. مقصود از احکام متغیر آن بخشى از عناصر دینى است که وابسته به شرایط اجتماعى، سیاسى و فرهنگى، و به تعبیرى، وابسته به زمان و مکان مى باشد.[۲]


[۱]. ر.ک: هادوى تهرانى، مهدى، دین و هنر، فصلنامه هنر، شماره ۲۸، بهار۱۳۷۴، ص ۳۳ – ۳۴٫

[۲] . هادوى تهرانى، مهدى، ولایت و دیانت، ص ۲۹ – ۳۰، مؤسسه فرهنگی خانه خرد، چاپ پنجم، ۱۳۸۹ش.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


1 + 5 =