دایره المعارف اسلام پدیا » توانایی روح و جن در آزار رساندن به انسان
منوی اصلی

توانایی روح و جن در آزار رساندن به انسان

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: جن

اگرچه جن از نظر قدرت فکرى ضعیف است زیرا درک او، درکى عقلى و قوى نیست و حداکثر خیالى و وهمى است ولى قدرت فیزیکی او زیاد است،از جمله مى‏تواند با سرعت زیاد کارهاى خارق العاده انجام دهد و بارهای سنگینى را در کمترین زمان جابه‏جا کند. در قرآن مجید داستان حضرت سلیمان (ع)وقتى عفریتى از جن مدعى مى‏شود که می تواند تخت بلقیس را در زمان بسیار اندکی از سرزمین بسیار دوری منتقل کند و به نزدآن حضرت بیاورد  ،[۱] حضرت سلیمان او را تکذیب نمى‏کند.[۲] این دلیل برقدرت فوق العاده اجنه است.

در باره آزار و اذیت جنیان و ضرر وارد کردن به انسانها، مرحوم شیخ مفید در کتاب «ارشاد» آورده است: «در آثاری از ابن عباس نقل شده: زمانی که پیامبر اسلام (ص) به قصد جنگ با قبیله بنی مصطلق از مدینه خارج شد، هنگام شب به دره وحشتناک و صعب العبوری رسید. اواخر شب جبرئیل بر آن حضرت نازل شد و خبر داد که طایفه ای از جن در وسط دره جمع شده و قصد مکر و شر و آزار و اذیت شما و اصحابتان را دارند».[۳] از این قضیه معلوم می شود که حتی افراد مؤمن و نیکوکار ممکن است مورد آزار و اذیت گروه ها و افرادی از جن قرار گیرند. البته باید توجه داشت که اگر چه وجود جن امری واقعی است و آن ها در نوع خود شرور و صالح دارند و قدرت انجام کارهای بزرگ و فوق العاده ای دارند، اما واقعیت آن است که بیش از اندازه در بارۀ این موجودات بزرگنمایی شده است و دروغ ها و خرافات زیادى در باره این موجود در اذهان مردم وجود دارد مثل اینکه آنها را صرفا موذی و پرآزار، کینه توز و بد رفتار می دانند که اگر یک ظرف آب داغ بریزید، آنها خانه‏هایى را به آتش مى‏کشند و موهوماتی از این قبیل…که با هیچ عقل و منطقی مناسبت ندارد و قابل قبول نیست[۴] علاوه برای انسان این امکان وجود دارد که با اتخاذ شیوه هایی از آزار آنان در امان بماند.

درباره قدرت روح ایتدا لازم است حقیقت و ماهیت روح تبیین گردد: حقیقت و ماهیت روح و نحوۀ فعالیت آن یکی از پیچیده ترین مسائلی است که تا کنون دانش بشری قادر به درک آن نشده است و همین امر باعث اختلاف رأی اندیشمندان درباره ی آن شده است به گونه ای که «به گفته بعضی از دانشمندان در حدود هزار نظریه پیرامون حقیقت روح و دیگر مسائل مربوط به آن اظهار شده است».[۵]

قرآن کریم نیز بر عدم قدرت و توانایی انسان نسبت به شناخت روح تأکید می کند: «و از تو درباره “روح” سؤال مى‏کنند، بگو: «روح از فرمان پروردگار من است و جز اندکى از دانش، به شما داده نشده است!».[۶]

طبق آیات و روایات روح انسان، جوهری است مجرد که زنده و توانا و دانا و مختار است که از آن به نفس ناطقه یا روان هم تعبیر می شود.[۷] این موجود محدود و محصور در زمان و مکان نیست.[۸] به همین دلیل می تواند پس از مرگ از مسائل دنیا آگاهی پیدا کند.

تعلق روح به بدن تعلق تدبیری است، یعنی؛ روح دارای حیات بالاصاله است و تا به بدن متعلق است بدن نیز از وى کسب حیات می کند و هنگامی که از بدن مفارقت نمود بدن خواص حیات خود را از دست می دهد و تدریجا متلاشى می شود گرچه روح همچنان به حیات خود ادامه می دهد.[۹]،[۱۰]

اما از آنجا که روح، یک امر مادّی نیست؛ محدودیت ماده را ندارد و به سان اشعه خورشید که از ورای شیشه و ابر به داخل اتاق و منزل می‏تابد و هیچ کدام از آنها نمی‏تواند مانع از حضور و حرکت حیات آفرین ذرّات آن شود، می تواند در همه جا حاضر شود.[۱۱] چنانکه از آیات و روایات استفاده می شود که روح انسانها پس از مرگ می توانند از مسائل دنیا آگاهی پیدا کنند و ارواح مؤمنان بر حسب قدر و اندازۀ فضیلت شان کم و بیش خانواده شان را زیارت می کنند.[۱۲] البته طبق روایات این امتیازات ، اختصاص به ارواح مؤمنان داشته که با اذن خداوند از آزادی نسبی برخوردارند، اما ارواح کافران و مشرکان و کسانی که اهل پلیدی و ظلمند، در وادی برهوت به بند کشیده شده و در عقاب اعمال خود گرفتارند و نمی توانند آزادانه رفت و آمد کنند.

بر این اساس نظریه اذیت و آزار ارواح خبیثه و سرگردان و تأثیر گذاری آنان در موفقیت یا عدم موفقیت انسان در کارها که همان دخالت آنها در تدبیر امور عالم می باشد فرضیه ای پوچ و تو خالی و عاری از ادله عقلی، تجربی و نقلی است؛ زیرا پر واضح است که نه ارواح آنقدر بیکارند که بی جهت در کار خلق الله دخالت کنند،[۱۳] و نه چنین قدرت و اجازه ای از سوی خداوند دارند؛ زیرا اوست که تنها مؤثر در عالم وجود است.

برای آگاهی بیشتر به منابع زیر مراجعه کنید:

– غرایب و عجایب الجن، بدر الدین بن عبدالله الشبلى، ترجمه و تحقیق و تعلیق ابراهیم محمد الجمل.

– جن و شیطان، علیرضا رجالى، تهران، نشر نبوغ.

– عود ارواح؛ ناصر مکارم شیرازی.

– ارتباط با ارواح، ناصر مکارم شیرازی، انتشارات نسل جوان.

– نمایۀ: شیطان، فرشته یا جن، سؤال ۱۰۰ (سایت: ۸۵۷).

– نمایه: توانایی شیطان و جن، سؤال ۱۳۸ (سایت: ۸۸۳).


[۱] نمل، ۴۰ – ۳۰٫

[۲] جوادى آملی، عبدالله، تفسیر موضوعى، ج۱، ص ۱۱۹٫

[۳] شیخ مفید، ارشاد، ص ۳۹۹.،به نقل از سایت تبیان

[۴] مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۵، دارالکتب الاسلامیه، چاپ نهم، ص۱۵۵ و ۱۵۶٫(با دخل و تصرف)

[۵] نک: مکارم شیرازی، ۵۰ درس اصول عقائد برای جوانان.

[۶] اسراء، ۸۵٫ «وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلیلا»

[۷]آنجا که سخن از ارتباط روح با جسم است و تاثیر متقابل این دو در یکدیگر، نام” روان” را بر آن مى‏گذاریم و آنجا که پدیده‏هاى روحى جداى از جسم مورد بحث قرار مى‏گیرند نام روح را به کار مى‏بریم.

[۸] اقتباس از نمایه: فعالیت روح در خواب و بی هوشی، سؤال ۱۵۲۴ (سایت: ۱۸۹۵).

[۹] نک: ترجمه المیزان، ج ‏۱۹، ص۳۴۴٫

[۱۰] اقتباس از نمایه: آگاهی روح پس از مرگ، سؤال ۹۹۱ (سایت: ۱۰۵۹).

[۱۱] برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به نمایه: احضار روح بوسیله منافقین، سؤال ۶۵۰ (سایت: ۱۰۵۰).

[۱۲] مجلسى، بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۶۸٫ برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به نمایه: آگاهی روح پس از مرگ، سؤال ۹۹۱ (سایت: ۱۰۵۹).

[۱۳] مکارم شیرازی، ناصر، ارتباط با ارواح، انتشارات نسل جوان، چاپ دهم، ص۱۶۲٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


6 + 2 =