دایره المعارف اسلام پدیا » ترس از قیامت و اتفاقات آن
منوی اصلی

ترس از قیامت و اتفاقات آن

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: قیامت

در تبیین مسئله می توان به چند نکته اشاره نمود:

۱٫ صحنه آخرت صحنه ظهور و تجلى هیبت و کبریایى خداوند است. خداوند در توصیف روز قیامت مى فرماید: « …تا (مردم را) از روز ملاقات [روز رستاخیز] بیم دهد! روزى که همه آنان آشکار مى‏شوند و چیزى از آنها بر خدا پنهان نخواهد ماند (و گفته مى‏شود:) حکومت امروز براى کیست؟ براى خداوند یکتاى قهّار است! تا مردم را از روز ملاقات بیم دهد»[۱].

در آیات قرآن چند ویژگى از ویژگى هاى قیامت بیان شده که هر کدام اشارتى است به هیبت و عظمت خداوند.

یکم: موانع مادى همچون کوه ها برچیده مى شود و به گفتۀ قرآن زمین به صورت (قاعاً صَفْصَفا) هموار و بدون پستى و بلندى در مى آید[۲].

دوم: همۀ انسان ها از درون قبرها سربر مى دارند و خارج مى شوند.

سوم: اسرار درون همگان آشکار مى گردد[۳]. و زمین آن چه در درون دارد بیرون مى فرستد[۴].

چهارم: نامه هاى اعمال گشوده مى شود و محتواى آن آشکار مى گردد[۵].

پنجم: اعمالى که انسان از پیش فرستاده در برابر او مجسم مى شود[۶].

ششم: مسائلى را که انسان اصرار در اخفاى آنها داشت ظاهر مى گردد[۷].

هفتم: زمینى که روى آن اعمال انجام داده و اعضاى پیکر انسان  به افشاگرى برمى خیزند و حقایق را بازگو مى کنند[۸]. و انسان ها با تمام وجود و هستى خویش در آن صحنه عظیم ظاهر مى شوند و هیچ چیز مکتوم نمى ماند.[۹] براى این که بدانیم در آن جا چه غوغایى برپا مى شود کافى است فکر کنیم که اگر یک لحظه در این دنیا چنین صحنه اى برپا شود و درون و برون و خلوت و جلوت همۀ انسان ها یکى گردد، چه ولوله اى در میان خلق ایجاد خواهد شد؟ و چگونه رشته هاى پیوند مردم از هم گسسته مى شود؟

۲٫ علت بسیارى از ترس ها و هراس ها در آن روز ریشه در اعمال و کردار انسان دارد. انسان به خاطر رفتار ناشایستى که در این دنیا داشته است و به خاطر فزونى گناهان و انحرافات از درون دچار ترس و دهشت مى گردد. به گونه اى که خداوند در توصیف حالات انسان مى گوید: «در آن روز آن چنان وحشت سر تا پاى انسان را فرا مى گیرد که مادر شیرده، کودک شیرخوارشان را فراموش مى کند و هر باردارى جنین خود را بر زمین مى نهد و مردم را مست مى بینى، در حالى که مست نیستند ولى عذاب خداوند شدید است»[۱۰] یعنى، گروهى از مردم وقتی عملکرد و رفتارهاى ناشایست خود را مى نگرند و از طرف دیگر قدرت لایزال الاهی را مى بینند، چنین حالات هولناک و دهشتناکى براى آنها پیش مى آید. البته در مقابل گروه فوق افراد با تقوا و صالحى هستند که خداوند در مورد آنها مى فرماید: «کسانى که در قیامت با حسنات و کارهاى نیک وارد شوند پاداش بهتر از آن یابند و ایشان از هول و هراس قیامت ایمن مى باشند.»[۱۱] همچنین اهل ایمان که کار شایسته انجام داده اند: «هیچ گاه هول و هراس هنگامه بزرگ قیامت آنها را محزون نخواهد ساخت و فرشتگان (رحمت) با آنها ملاقات خواهند کرد.»[۱۲]

بنابراین تمام این ترس ها و هول و هراس ها به عملکرد انسان ها باز مى گردد. در حقیقت ترس انسان در قیامت مانند ترس مجرم در دادگاه عادلانه و در دست عاملان اجراى کیفر قانونى است و کسى که جرمى ندارد در پیشگاه عدالت کاملاً آسوده خاطر است. اگر انسان، مؤمن و با تقوا باشد و در این دنیا اعمال صالحی انجام داده باشد، نه در وقت جان دادن هولى دارد و نه شب اول قبر و نه هنگام قیامت نگرانى دارد. از امام حسن (ع) پرسیدند: مرگ چیست که نسبت بدان نادانند؟ فرمودند: «بزرگترین شادمانى که بر مؤمنان وارد مى‏شود».[۱۳]

خرم آن روز کزین منزل ویران بروم

راحت جان طلبم از پى جانان بروم‏

بر هواى لب او ذره صفت رقص کنان

تا لب چشمه خورشید درخشان بروم‏

همچنین امام صادق (ع) فرمودند: «قیامت زفاف و عروسى اهل تقوا است».[۱۴]

جهت آگاهی بیشتر مراجعه شود به:

۱٫ نمایه خوف اولیای الهی، شماره ۱۰۸ (سایت اسلام کوئست: ۹۶۵).

۲٫ نمایه خدا، ترس یا محبت، شماره ۶۴ (سایت اسلام کوئست: ۳۰۵).


[۱] . غافر، ۱۵ و ۱۶، لِیُنذِرَ یَوْمَ التَّلَاقِ()یَوْمَ هُم بَارِزُونَ  لَا یخَْفَى‏ عَلىَ اللَّهِ مِنهُْمْ شىَ‏ْءٌ  لِّمَنِ الْمُلْکُ الْیَوْمَ  لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّار

[۲] . طه، ۱۰۶، فَیَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا.

[۳] . طارق، ۹، یَوْمَ تُبْلىَ السَّرَائر.

[۴] . زلزال، ۲، وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا.

[۵] . تکویر، ۱۰، وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَت‏.

[۶] . نبأ،۴۰، یَوْمَ یَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ یَدَاه‏.

[۷] . انعام، ۲۸، بَلْ بَدَا لهَُم مَّا کاَنُواْ یخُْفُونَ مِن قَبْل‏.

[۸] . زلزال، ۴، یَوْمَئذٍ تحَُدِّثُ أَخْبَارَهَا.

[۹] . ابراهیم، ۲۱، وَ بَرَزُواْ لِلَّهِ جَمِیعًا.

[۱۰] . حج، ۲، یَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ کُلُّ مُرْضِعَهٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ کُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَ تَرَى النَّاسَ سُکَارَى‏ وَ مَا هُم بِسُکَارَى‏ وَ لَکِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِید.

[۱۱] . نمل، ۸۹، مَن جَاءَ بِالْحَسَنَهِ فَلَهُ خَیرٌْ مِّنهَْا وَ هُم مِّن فَزَعٍ یَوْمَئذٍ ءَامِنُون‏.

[۱۲] . انبیاء ۱۰۳، لَا یحَْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَکْبرَُ وَ تَتَلَقَّئهُمُ الْمَلَئکَهُ هَذَا.

[۱۳] . بحارالانوار، ج ۶، ص ۱۵۳٫ «اعظم سرور یرد على المؤمنین».

[۱۴] . همان، ج ۷، ص ۱۷۶٫ «القیامه عرس المتقین».




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


4 + 9 =