دایره المعارف اسلام پدیا » بهشت و جهنم و غير مسلمانان
منوی اصلی

بهشت و جهنم و غیر مسلمانان

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۳۸۹ در باب: بهشت و جهنم

اسلام دین حقى است، که مورد پذیرش و تأیید عقل سلیم و دینى آسان و در دسترس است که دست یافتن به حقیقت آن امرى ممکن و آسان است و براى دست یافتن به این حقیقت، دو حجت “ظاهر و باطن” یعنى “پیامبران و اولیاى الهى و عقل” به انسان داده شده است.[۱]

اسلام با پلورالیزم دینى در تضاد کلى قرار دارد، زیرا پلورالیزم مبتنى بر این اصل است که عقاید گوناگون مساوى هستند و مسلمان و هندو و مسیحى و یهودى و… از شأن و منزلت مساوى برخوردارند و دلیلى بر بطلان هیچ عقیده‏اى وجود ندارد؛ زیرا حقیقت دست نیافتنى است و دین هم امرى نسبى است که کاملاً مضمونى شخصى دارد و نه تنها حقیقت و محتواى آن دست نیافتنى است و فقط هر کس برداشت خود را از دین دارد، بلکه حقایق متعدد و راه‏هاى فراوان و درست براى وصول به نجات و رستگارى وجود دارد.

چنین نظرى با دین اسلام که مجموعۀ اصول اعتقادات و فروع عملى و شرعى و اخلاقى است، کاملاً ناسازگار است.[۲] با این وجود اسلام از نوعى تکثر سخن گفته و آن تکثر در مقام عمل؛ یعنی مدارا با کسانى است که از حقیقت اسلام دور هستند.

به عبارت دیگر مردمى که به دین اسلام ایمان نیاورده‏اند، دو گروه مى‏باشند:

۱- گروهى که اصطلاحاً به جاهل مقصر و کافر معاند معروفند؛ یعنى اسلام به آنها رسیده و آنان به حقانیت آن پى برده‏اند، اما با لجاجت و سرکشى حاضر به پذیرش حق نیستند. این گونه افراد کافر معاندند و مستحق عذاب دوزخ مى‏باشند؛ زیرا حق و حقیقت را شناخته‏اند و به سوء اختیار خود و با علم و عمد با آن مخالفت مى‏کنند. چنین گروهى که مى‏توانستند اهل نجات باشند هر چند هم در ظاهر رفتار خوبى داشته باشد، چون حق را پوشانده و با حقیقت، عناد و لجاجت ورزیده‏اند راه نجات را بر خود بسته، در نتیجه جایگاه خویش را انتخاب کرده‏اند.

۲- گروهى که اصطلاحاً به جاهل قاصر معروفند؛ یعنى یا اسلام و پیام آن به آنها نرسیده و یا بسیار ناقص و غیر واقعى به آنها عرضه شده است به قسمى که اسلام را در ردیف ادیان هند و چین و حداکثر یهودیت و مسیحیت مى‏پندارند.

روشن است که این گروه چه در مناطق دور افتاده زمین زندگى کنند و چه در قاره اروپا و امریکا و به اصطلاح مهد تمدن زندگانى بگذارنند. چون در عدم ایمان خود مقصر نیستند، به عذاب جهنم گرفتار نمى‏شوند؛ زیرا عذاب، گرفتارى گناهکاران تقصیر کار است و کسانى که پیام اسلام و حقانیت آن به آنها نرسیده یا غیر واقعى رسیده است، علم به حقانیت دین اسلام ندارند و در عدم پذیرش، خود مقصر نیستند تا گناهکار محسوب شوند.

متأسفانه چنان تبلیغات خلاف بر ضدّ اسلام زیاد است که هر گونه آزاداندیشى و حقیقت بینى را از بسیارى از مردم گرفته است به گونه‏اى که نمى‏تواند حق را از باطل تشخیص دهند. واقعیت این است که على رغم پیشرفت‏هاى سریع مادى، انسان معاصر از نظر معنویت پس رفته است و عامل آن نیز استکبار جهانى و رسانه‏هاى تبلیغى و هنرى آن است که با تمام قوا در صدد تغییر و تحریف حقیقت‏اند. بنابراین مردم بسیارى حتى در مهد تمدن، از اسلام و مکتب حیات بخش اهل بیت (سلام اللَّه علیهم) بى خبر مانده‏اند و از آن بدتر، اطلاعات نادرست و غیر واقعى از اسلام به آنها داده شده، به گونه‏اى که دین رحمت و محبت و عدالت، دین خشونت و ظلم و بی عدالتى معرفى گردیده است.

بنابر نظر اسلام چنین افرادى اگر در دین و آیین خود – آن چه مبتنى بر فطرت است – صادق باشند، مثلاً از دروغ بپرهیزند و به کارهاى خلاف انسانیت تن در ندهند، اهل نجات مى‏باشند و به رحمت الهى امیدوارند.

این بحث درباره دانشمندان موحد و خداشناس که اسلام به آنها درست معرفى نشده و اهل سنت که حقیقت تشییع براى آنها تبیین نشده است، نیز صادق است.

به طور خلاصه هر کسى که حقیقت به او نرسیده باشد و او نیز دراین حقیقت مقصر نباشد، مستحق دوزخ نیست، زیرا دوزخ جایگاه گنهکاران است، نه کسانى که به حقیقت نادان هستند.[۳]


[۱] اصول کافى ج: ۱ ص: ۲۵، حدیث ۲۲ از کتاب عقل و جهل.

[۲] براى بحث تفصیلى درباره پلورالیزم دینى، نگا: فصلنامه کتاب نقد، شماره ۴، پائیز ۷۶، تحت عنوان پلورالیزم دینى و تکثرگرایى، به ویژه گفت و گو با دکتر لگنهاوزن تحت عنوان “مفهوم نبوت را خراب نکنیم” و مقاله “آیه اللَّه جوادى آملى و پلورالیزم دینى” و نصرى، عبداللَّه، یقین گمشده، انتشارات سروش، مصاحبه با هادى صادقى صص: ۳۱۹ – ۴۲۷٫

[۳] مطهرى استاد شهید مرتضى، عدل الهى: انتشارات اسلامى، تهران، بخش هشتم صص: ۳۱۹ – ۴۲۷ و کتاب نقد همان، مقاله “کافر مسلمان و مسلمان کافر” از “محمد حسن قراملکى”.




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


+ 8 = 15