دایره المعارف اسلام پدیا » أمی بودن پیامبر اسلام (ص)
منوی اصلی

أمی بودن پیامبر اسلام (ص)

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ در باب: پیامبر (ص)

امی به کسی گفته می شود که خواندن و نوشتن را نیاموخته باشد[۱]. به پیامبر اکرم (ص) نیز از آن جهت امی می گویند که خواندن و نوشتن را از کسی نیاموخته بود.[۲] امی بودن پیامبر اسلام (ص) از نظر تاریخی مسئله ای روشن و قطعی است، چرا که تاریخ گواه است بر این که آن حضرت چه قبل و چه بعد از مبعوث شدن به رسالت، نزد هیچ معلم و استادی خواندن و نوشتن را نیاموخته بود.

مردم سرزمین حجاز در زمان پیامبر (ص) مردمی عامی بوده و خواندن و نوشتن را نمی دانستند و تنها تعداد اندکی در میان آنها از این هنر برخوردار بوده، به طوری که تعداد آنان تنها هفده نفر ثبت شده است. اگر پیامبر اسلام (ص) در آن جامعه خواندن و نوشتن را پیش کسی آموخته بود، یقیناً این مسئله در میان مردم شهرت پیدا می کرد.[۳]

حوادث تاریخی نیز بیانگر آن است که پیامبر اکرم (ص) حتی در مدینه بعد از مبعوث شدن به رسالت نیز نه نوشته ای را می خواند و نه با دست خویش چیزی می نوشت و جریان صلح حدیبیۀ یکی از معروف ترین این حوادث است.[۴]

با توجه به وجود مخالفانی که در صدد بودند تا هرگونه اتهامی را به آن حضرت وارد نموده و هر نسبت ناروایی را به وی بدهند، اگر چنین مسئله ای وجود داشت طبیعی است که مخالفان از آن غافل نمی ماندند و این ادعا را می کردند که پیامبر (ص) به جهت داشتن سواد خواندن و نوشتن، این آموزه ها را از دیگران گرفته است و منشاء وحیانی ندارد.[۵]

برخی از مفسران گفته اند: صفت امّی در میان صفات پیامبر (ص) از نشانه های نبوت و دلیل رسالت آن حضرت است که در عین امی بودن  دارای علم اولین و آخرین بوده و از غیب آسمان و زمین خبر می داد و مردم را به راه حق و صراط مستقیم دعوت می کرد.[۶]


[۱] لغت نامه، دهخدا، ج ۲، ص ۱۹۰۱٫

[۲] فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، ص ۱۳۵؛ لغت نامه دهخدا، ج ۲، ص ۲۹۰۲٫

[۳] فتوح البلدان، بلاذری، ص ۴۵۹٫

[۴] مجموعه آثار، ج ۳، ص ۲۱۹٫

[۵] برای آگاهی بیشتر، نک: مجموعه آثار، مرتضی مطهری، ج ۳، ص ۲۰۵ و ۲۰۶٫

[۶] کشف الاسرار، ج ۱، ص ۲۴۴٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


5 + 6 =