کپی شد

پیامبران و انواع وحی رسالی در قرآن

انواع وحی رسالی

در قرآن كريم به اشكال سه گانۀ نزول وحى اشاره شده است:

1. تكلّم مستقیم و بدون واسطه؛ يعنى بين خدا و پيامبر، واسطه ای نيست و پيامبر مستقيماً وحى را از منبع فيض دريافت مى‏كند. نویسنده کتاب التمهید فی علوم القرآن می گوید: “بنابر آنچه که اصحاب، حالت پیامبر اکرم را هنگام فرود وحی  توصیف کرده اند، نزول وحی بیشتر مستقیم بوده است”.[1]

2. تكلّم خداوند از وراى حجاب: در این نوع پیامبر تنها صدا وحی را می شنود و هیچ چیز را نمی بیند. این گونه دریافت وحی مانند آن است که کسی از پس پرده سخن بگوید و انسان تنها صدای او را بشنود؛ از این رو قرآن از این قسم به «وراء حجاب» تعبیر می کند.

3. دریافت وحی از طریق فرشته الاهی:

در این طریق حضرت جبرئیل (ع) پیام الاهی را بر قلب پیامبر فرود می آورد. “روح الامین قرآن را بر قلب تو فرود آورد”.[2]

“روشن است كه در دو قسم اخير، به خلاف قسم اول، حجاب و واسطه اى بين خدا و نبى در كار است؛ البته معناى حجاب و واسطه اين نيست كه این حجاب پیامبر را از ارتباط مستقيم با تكلّم الاهى باز دارد؛ بلكه واضح است كه گوينده، خدا است؛ اما به دليل حكمت و مشيت الاهى، پيامبر بر حجاب يا واسطه التفات مى‏كند و پيام حضرت حق را از وراى حجاب يا از لسان واسطه مى‏شنود. پر واضح است كه در اين جا نيز رسول، مستقيماً پيام خدا و سخن فيّاض على الاطلاق را دريافت مى‏دارد؛ بنابراين اگر رسول به حجاب التفات كند، گفته مى‏شود كه وحى از وراى حجاب است و اگر بدان التفات نورزد، وحى نسبت به او بلاواسطه و مستقيم است. آن جا هم كه وحى به واسطه جبرئيل (ع) است، اگر گيرنده وحى به واسطه توجه نداشته باشد، وحى بلاواسطه از سوى خدا خواهد بود”.[3]،[4]


[1]. معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، ج 1، ص 101، چاپ اول، مؤسسه تمهید، قم، 1386ه.ش.

[2]. شعراء، 193 و 194.

[3]. سؤال شماره 88، (سایت اسلام کوئست 887).

[4] درباره وحی و کیفیت آن می توانید به سؤال شماره 88 (سایت اسلام کوئست 887) مراجعه کنید.