Warning: filemtime(): stat failed for /home/islamp/public_html/fa/wp-content/plugins/easy-table-of-contents/assets/js/front.min.js in /home/islamp/public_html/fa/wp-content/plugins/easy-table-of-contents/easy-table-of-contents.php on line 236
searchicon

کپی شد

منظور از داعی در آیه 108 سوره طه

«يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لا عِوَجَ لَهُ وَ خَشَعَتِ الْأَصْواتُ لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلاَّ هَمْسا».[1]

آیه شریفه، مربوط به برپایی قیامت بوده که دعوت ‏كننده الاهى، مردم را به جمع در محشر و حساب دعوت مى‏كند و همگى بى‏كم و كاست، دعوت او را لبّيك مى‏گويند و از او پيروى مى‏نمايند.[2]

در قرآن دقیقاً مشخص نشده است که «داعی» چه کسی است[3] و به همین جهت، میان مفسران بحث به میان آمده که مقصود از این دعوت کننده چه کسی است:

1. اکثر مفسران بر این عقیده هستند که منظور، حضرت «اسرافیل» است.[4]

2. برخی با استناد به روایت، منظور از این دعوت کننده را حضرت امام علی (ع) می دانند.[5]

و جمله« لا عِوَجَ لَهُ» (هيچ انحراف و كجى ندارد) ممكن است توصيف براى دعوت اين دعوت‏كننده بوده باشد و يا توصيفى براى پيروى كردن دعوت شدگان و يا هر دو.

جالب توجه اين كه همان گونه كه سطح زمين آن چنان صاف و مستوى مى‏شود كه كمترين اعوجاجى در آن نيست، فرمان الاهى و دعوت ‏كننده او نيز آن چنان صاف و مستقيم و پيروى از او آن چنان مشخص است كه هيچ انحراف و كجى در آن نيز راه ندارد.[6]

کلید واژه: داعی، انحراف، اسرافیل،علی، قیامت


[1] . طه، 108: در آن روز همگى از دعوت‏كننده الاهى که هیچ انحراف و کجی ندارد، پيروى كرده (و دعوت او را به حيات مجدد لبيك مى‏گويند) و همه صداها در برابر (عظمت) خداوند رحمان خاضع مى‏گردد، و جز صداى آهسته چيزى نمى‏شنوى.

[2] . مكارم شيرازى، ناصر،تفسیر نمونه، ج13، ص 303، دار الكتب الإسلامية، تهران،چاپ اول، 1374ش.

[3] . همان، ج13، ص 303.

[4] . طبرسى، فضل بن حسن،‏ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج7، ص 50، انتشارات ناصر خسرو،تهران،چاپ سوم،1372ش؛ حسينى همدانى، سيد محمد حسين،‏ انوار درخشان، ج10، ص 512، کتاب فروشی لطفی،تهران،چاپ اول، 1404ق؛ اسفراينى، ابوالمظفر شاهفور بن طاهر،تاج التراجم فی تفسیر القرآن الاعاجم، ج3، ص 1393، انتشارات علمى و فرهنگى‏،تهران،چاپ اول،1375ش؛ فيض كاشانى، ملا محسن،‏تفسیر الصافی، ج 3، ص 320، انتشارات صدر، تهران، چاپ دوم، 1415ق؛ بيضاوى، عبدالله بن عمر، انوارالتنزیل و اسرار التأویل، ج 4،ص 39، دار احياء التراث العربى‏، بیروت، چاپ اول، 1418ق؛ فخرالدين رازى، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب،ج 22، ص101، دار احياء التراث العربى‏،بیروت،چاپ سوم،1420ق.

[5] . بحرانى، سيد هاشم،‏البرهان فی تفسیر القرآن، ج 3، ص 777، بنیاد بعثت،تهران،چاپ اول، 1416ق، محمد بن العباس، قال: حدثنا محمد بن همام بن سهيل، عن محمد بن إسماعيل العلوي، عن عيسى بن داود، عن أبي الحسن موسى بن جعفر، عن أبيه (عليهم السلام)، قال: «سألت أبي عن قول الله عز و جل:يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لا عِوَجَ لَهُ قال: الداعي أمير المؤمنين (عليه السلام)»، مجلسی،محمدباقر،بحارالانوار، ج 36،127،مؤسسة الوفاء، بیروت،لبنان،1404ق.

[6] . تفسیر نمونه، ج13، ص 303.