کپی شد

احکام بلوغ

هر مسلمانى پس از رسيدن به حدّ بلوغ در دايرۀ مكلَّفين قرار مى‏گيرد، و موظّف است همۀ واجبات الاهى را انجام داده و نواهى او را ترك كند.[1]

در این جا به پاره ای از احکام بلوغ، در قالب دوازده سؤال، و پاسخ از حضرت آیت الله هادوی تهرانی (مدظله العالی) می پردازیم.

مجموع سؤالات همراه با پاسخ آن پیرامون بلوغ و احکام آن:

1. در ابتدای تکليف به علت سهل انگاری و اطلاعات کم از مسائل احکام دينی، چند سال روزه نگرفته ام حال آيا فقط قضای روزه ها کافی است يا بايد کفاره هم بپردازم؟

ج 1. اگر شخص نسبت به بلوغ خود یا وجوب روزه در آن سن جاهل باشد، یا گمان می کرده که توان روزه گرفتن را ندارد و لو این گمان در اثر تلقین اطرافیان حاصل شده باشد، افطار عمدی او جز قضا را بر او واجب نمی کند. البته اگر در تمام موارد احتمال در نزد وی وجود داشته که بلوغ شده یا روزه بر او واجب است یا توان آن را دارد و امکان دستیابی به علم یا اطمینان برای وی بوده است، احتیاط آن است که کفاره بدهد.

2. کسی که بعد از بلوغ نمی دانسته غسل جنابت واجب است، نمازهائی که با حال جنابت خوانده چه حکمی دارد؟

ج 2. باید نمازها را قضا کند.

3. آيا عرق و لباس جنب از حلال يا حرام نجس است و نماز خواندن با آن لباس که در آن عرق کرده از جنابت چه حکمی دارد؟

ج 3. عرق جنب مطلقاً پاک است.

4. نشانه های بلوغ پسران چيست و اگر اينها محقق نشد در چه سنی مسائل شرعيه رعايتش بر ما واجب می شود؟

ج 4. بلوغ شرعی از دو طریق تحقق پیدا می کند: 1. بلوغ طبیعی که روئیدن موی خشن در عانه یا احتلام از علائم آن است 2. پانزده سال قمری که حتی اگر هیچ یک از علائم بلوغ طبیعی نیز ظاهر نشود، پسر پس از اتمام پانزده سال قمری بالغ شرعی محسوب می شود.

5. مايع سفيد رنگی که بعد از ادرار از انسان خارج می شود چه حکمی دارد؟

ج 5. پاک است و وضو یا غسل را باطل نمی کند.

6. کسی که قبل از 15 سالگی يقين به خروج منی پيدا کرده، ولی از روی نادانی نماز نخوانده و روزه هم نگرفته و يا در همان حال بدون غسل جنابت نماز خوانده و روزه هم گرفته است، اکنون نسبت به عبادات آن زمان چه وظيفه ای دارد؟

ج 6. قبلاً در پاسخ به سؤال اول و دوم توضیح داده شد که نماز و روزه قضا دارد و اگر جاهل مقصر بوده است احتیاط ادای کفاره برای روزه ها است.

7. آيا شخصی که قبل از 15 سالگی بر اثر استمناء منی از او خارج شده باشد بالغ محسوب می شود و آيا نماز و روزه فوت شده او قضا دارد؟

ج 7. ظاهراً بالغ است و باید نماز و روزه های فوت شده را طبق آن چه در پاسخ به سؤال اول و دوم بیان شد، قضا کند.

8. در سن 19 سالگی متوجه شدم که، پسر ممکن است قبل از 15 سالگی به وسيله احتلام يا روئيدن زهار مکلف شده باشد، حال تکليف نمازهائی که در آن مدت نخوانده ام چيست. با اين که دقيقاً نمی دانم از چه وقت مکلف شده ام و نمی دانم چه قدر نماز قضا دارم؟

ج 8. آن مقدار از نمازها که یقین به فوت آن بعد از بلوغ دارید، قضا کنید.

9. علائمی که برای تشخيص منی در رساله های عمليه ذکر شده آيا به هنگام خواب نيز بودن اين علائم شرط است يا نه؟

ج 9. بله، البته مراجعه به علائم در صورتی است که نسبت به منی شک وجود داشته باشد و الا در صورت علم به خروج منی، جنب است و اگر می داند که آن چه خارج شده، منی نیست، جنب نمی باشد.

10. اگر فردی جنب شود و خجالت بکشد غسل کند، آيا می تواند با تيمم نماز بخواند؟

ج 10. خیر، جنابت خجالت ندارد باید غسل کند.

11. آيا احتلام مسئله ای غير طبيعی است؟

ج 11. خیر، کاملاً طبیعی است.

12. چرا اسلام دستور می دهد به هنگام جنب شدن تمام بدن را بشوئيم در حال که فقط عضو معينی آلوده می شود و آيا ميان ادرار کردن و خارج شدن منی تفاوتی است که در يکی فقط محل را بايد شست و در ديگری تمام بدن را؟ تمامی اعضاء و مقلدين حضرت عالی عاجزانه التماس دعا دارند.[2]

ج 12. وجوب غسل پس از خروج منی و وجوب وضو پس از ادرار، ربطی به نجاست عضو ندارد. از این رو، در مورد ادرار با آن که آلت نجس شده است، شخص باید برای نماز وضو بگیرد که در آن هیچ شستشویی نسبت به آلت صورت نمی گیرد. این امور تعبدی است. برای نماز باید بدن و لباس پاک باشد و شخص با طهارت حدثی، یعنی غسل یا وضو، می تواند نماز بخواند. البته در برخی روایات وارد شده است که علت غسل و شستشوی تمام بدن این است که تمام بدن در هنگام خروج منی لذت می برد که این نکته حکمت است از این رو، اگر شخص در خواب محتلم شود و پس از بیداری یقین به خروج منی داشته باشد، باید برای نماز غسل کند ولو لذت خاصی را به یاد نیاورد.


[1]. توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏1، ص: 3.

[2]. از طرف گروه مجازی طلاب جوان و هيئت مجازي عاشورائيان حسينی و جمعی از مقلدين حضرت آیت الله هادوی تهرانی (مدظله).